Skip to main content

Ομιλία στον Άη Γιώργη ”των Φιλικών” 06/05/13

Εκκλησάκι Άη Γιώργη '13Κυρίες & Κύριοι

 

Τον Οκτώβριο του 1798, ο Τουρκικός στόλος κατέλαβε τη Ζάκυνθο. Στις 21 Μαρτίου 1800, υπεγράφη μια συνθήκη μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας, η οποία αφορούσε τη σύσταση του πρώτου ανεξάρτητου Ελληνικού κράτους των Επτανήσων το οποίο εφαρμόστηκε για επτά χρόνια. Το 1809, ο Βρετανικός στόλος κατέλαβε τη Ζάκυνθο, και στη συνέχεια έγινε η τιμητική πρωτεύουσα του Ιονίου κράτους. Ταυτόχρονα, η υπόλοιπη Ελλάδα ήταν υπό Τουρκική κατοχή.

(Αυτή ήταν η εικόνα της εποχής)

 (Γενικά ιστορικά στοιχεία για το εκκλησάκι)

Στη Ζάκυνθο δημιουργήθηκε και ορκίστηκε, η «Φιλική Εταιρεία», η οποία προώθησε την εξέγερση κατά των κατακτητών ! Το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου των Φιλικών αποτελεί μνημείο εξαιρετικής ιστορικής σημασίας αφού εδώ ορκίζονταν τα μέλη της. Χτισμένο τον 17ο αιώνα, αυτό το εκκλησάκι βρίσκεται στην Μπόχαλη (στο Ψήλωμα), στους πρόποδες του δάσους από την οικογένεια ευγενών του Γεωργίου Λατίνου. Έπεσε με τους σεισμούς του 1893 αργότερα ξαναχτίστηκε, καταστράφηκε πάλι με τους σεισμούς του 1953 και ξαναχτίστηκε αμέσως.
Περνώντας την πύλη, μέσα στον περίβολο σε καλωσορίζει η προτομή του Γέρου του Μοριά Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Στο λιτό εσωτερικό της εκκλησίας βρίσκεται ο πίνακας των κυριοτέρων μυημένων μελών της Φιλικής Εταιρίας κατά τα έτη 1819 και 1821.

 

Βρισκόμαστε σήμερα εδώ , ΟΧΙ διότι θεωρούμε ότι είμαστε συνεχιστές του έργου των Φιλικών ‘ αλλά για να αποτίνουμε την ελάχιστη τιμή σ’αυτούς τους γεναίους ανθρώπους , σ’αυτά τα άξια πνεύματα που με το ήθος, την ταπεινότητά τους & την αγάπη τους στην Πατρίδα , ήταν η αρχή της εξέγερσης & του αποτελέσματος να είμαστε σήμερα ελεύθεροι … (ή τουλάχιστον έτσι θέλουμε να πιστεύουμε) !

Φόρο τιμής λοιπόν στους πρωτεργάτες αυτής της Ανάστασης, τους Φιλικούς!

 

Της Επανάστασης του 1821 είχαν προηγηθεί αρκετές άλλες τοπικές εξεγέρσεις, με έναρξη ήδη από τον 15ο αιώνα και με τελευταία αυτή του Νικοτσάρα στη Βόρεια Ελλάδα. Μεγάλη ώθηση στην επιθυμία για ελευθερία έδωσαν από τον 18ο αιώνα ο Ευρωπαϊκός Διαφωτισμός και η Γαλλική Επανάσταση, καθώς και η άνθηση της οικονομίας και της παιδείας των Ελλήνων χάριν και σε παράγοντες όπως η άνοδος της Ρωσίας ως μεγάλης δύναμης, οι Ναπολεόντιοι πόλεμοι κλπ. Υπό τις περιστάσεις αυτές αναπτύχθηκε το κίνημα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού 1750-1821 που προετοίμασε το έδαφος για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού. Στα πλαίσιά του φωτεινές μορφές θα επιχειρήσουν να μεταλαμπαδεύσουν στο υπόλοιπο γένος τις φιλελεύθερες ιδέες της εποχής και να το μορφώσουν, προκειμένου να ξεσηκωθεί και να διεκδικήσει τα δίκαιά του.
Από ανθρώπους με μόρφωση που ζούσαν σε πόλεις της Ευρώπης, της Βλαχίας και της Ρωσίας τέθηκαν οι βάσεις της Φιλικής Εταιρείας Το 1809 ιδρύεται στο Παρίσι το Ελληνόγλωσσον Ξενοδοχείον από τον Θεσσαλονικέα λόγιο Γρηγόριο Ζαλύκη, ενώ ανάμεσα στα μέλη του είναι και ο Αθανάσιος Τσακάλωφ, μετέπειτα ιδρυτικό μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Συγκροτείται τυπικά ως εταιρεία μελέτης του αρχαιοελληνικού πολιτισμού, στην ουσία όμως σκοπός είναι η απελευθέρωση της Ελλάδας και προς αυτήν την κατεύθυνση γίνονται όλες οι κινήσεις. Για την παράνομη δράση της η οργάνωση υιοθετεί τους κανόνες των Καρμπονάρων και των Ελευθεροτεκτόνων, ενώ τα μέλη της δεσμεύονται με όρκο και φέρουν ως αναγνωριστικό ένα χρυσό δακτυλίδι με τα αρχικά Φ.Ε.Δ.Α. (Φιλικός Ελληνικός Δεσμός Άλυτος). Από το 1815, όμως, άρχισε να παρακμάζει, καθώς η συντριβή του Ναπολέοντα έσβησε όποια όνειρα είχαν να τους βοηθήσει. Μια δεύτερη προσπάθεια ξεκίνησε στην Αθήνα, με την έμμεση υποστήριξη της Αγγλίας, το 1813. Ιδρύθηκε τότε η «Φιλόμουσος Εταιρεία», με κεντρικό σκοπό την καλλιέργεια του ελληνικού πνεύματος των νέων, την έκδοση βιβλίων, τη βοήθεια φτωχών σπουδαστών κ.λπ. Μόνο που αυτή η οργάνωση ποτέ δεν απέκτησε λαϊκό έρεισμα, καθώς κινείτο σε κύκλους λογίων και διπλωματών.
Άλλη παρόμοια μυστική οργάνωση ήταν η “Εταιρεία του Φοίνικος” στην οποία ανήκαν αρχικά οι Σκουφάς και Ξάνθος. Κατά μία άποψη από αυτή προήλθε η Φιλική Εταιρεία στα πλαίσια του διακαούς πόθου για αποτίναξη του τουρκικού ζυγού και με σαφή την επίδραση των μυστικών εταιρειών της Ευρώπης, συναντιούνται το 1814 στην Οδησσό τρεις Έλληνες και αποφασίζουν τη σύσταση μιας αυστηρά συνωμοτικής οργάνωσης, η οποία θα προετοίμαζε τον ξεσηκωμό όλων των Ελλήνων. Πρόκειται για τον Νικόλαο Σκουφά, 35 χρόνων, από το Κομπότι της Άρτας, τον Εμμανουήλ Ξάνθο, 42 χρόνων, από την Πάτμο και τον Αθανάσιο Τσακάλωφ, 26 χρόνων, από τα Γιάννενα . Και οι τρεις έχουν ήδη γίνει κοινωνοί των επαναστατικών ιδεών και του εταιρισμού. Ο Σκουφάς είχε ιδιαίτερες επαφές με τον Κωνσταντίνο Ράδο, ο οποίος ήταν μυημένος στον Καρμποναρισμό. Ο Ξάνθος είχε μυηθεί σε τεκτονική Στοά της Λευκάδας («Εταιρεία των Ελεύθερων Κτιστών», της Αγίας Μαύρας), ενώ ο Τσακάλωφ είχε υπάρξει ιδρυτικό μέλος του Ελληνόγλωσσου Ξενοδοχείου.

Σκοπός της Φιλικής Εταιρείας είναι η γενική επανάσταση των Ελλήνων για την «ανέγερσιν και απελευθέρωσιν του Ελληνικού Έθνους και της Πατρίδoς μας», όπως μας πληροφορεί ο ίδιος ο Ξάνθος. Και σημειώνει στα «Aπομνημονεύματά» του: ..δια να ενεργήσωσι μόνοι των … ό,τι ματαίως από πολλού χρόνου ήλπιζον από την φιλανθρωπίαν των χριστιανών βασιλέων».

 

Γυρίζουμε  λοιπόν πίσω πριν  200 Χρόνια που ο καθένας  από τους υπό μύηση  φιλικούς  ανηφόριζε σούρουπο  με κάθε  προφύλαξη  τον ίδιο  δρόμο  που  κάμαμε  και  εμείς  σήμερα   για  ένα Ιερό σκοπό  που δεν ήταν άλλος  παρά να συναντήσει   τον παπά ΑΝΘΙΜΟ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟ και να  μυηθεί από αυτόν,   στα μυστήρια και μυστικά  της Φιλικής  εταιρείας (σε ένα διπλανό κελί, που δεν υπάρχει πια λόγω των σεισμών).

  • Ο παπά ‘Άνθιμος  γεννήθηκε στα Γιάννενα  το 1768 και  πέθανε στην Ζάκυνθο  της 28  ΓΕΝΑΡΗ του 1847. Ο Άνθιμος  είχε  διωχθεί  από τη  Μονή της Θεοτόκου στα Τζουμέρκα της Ηπείρου από τον Αλή Πασά  διότι  παρείχε  καταφύγιο    στην οικογένεια του Μπότσαρη.

Πέρασε πρώτα  για λίγο   από την Κέρκυρα  και κατέληξε   εφημέριος  στον μικρό αυτό Ναό ,                του Αγίου Γεωργίου του Λατίνου  που τον ονομάζουμε και Φιλικών.

 

Εδώ λοιπόν ο τυφλός στα μάτια Ιερέας,  αλλά  με περισσή  δύναμη ψυχής και  αγάπη  για την Πατρίδα και την Χριστιανοσύνη   τους όρκιζε   μπρος  στην «τίμορφη εικόνα του Ιησού» και δίνοντας ένα κερί στα χέρια του δοκίμου  του έλεγε « Αυτό το Κερί είναι  ο μόνος μάρτυρας , που η δυστυχισμένη Πατρίδα μας  παίρνει όταν τα παιδιά της κάνουν τον όρκο της Ελευθερίας τους».

 

Μετά , με φωνή τρεμάμενη από την συγκίνηση  τους όρκιζε με τον όρκο των φιλικών :

   «Ορκίζομαι ενώπιον του αληθινού Θεού, ότι θέλω είμαι επί ζωής μου πιστός εις την Εταιρείαν κατά πάντα. Να μη φανερώσω το παραμικρόν από τα σημεία και τους λόγους της, μήτε να σταθώ κατ΄ουδένα λόγον ή αφορμή του να καταλάβωσι άλλοι ποτέ, ότι γνωρίζω τι περί τούτων, μήτε εις συγγενείς μου, μήτε εις πνευματικόν ή φίλον μου.

Ορκίζομαι ότι εις το εξής δεν θέλω έμβει εις καμμίαν εταιρείαν, οποία και αν είναι, μήτε εις κανέναν δεσμόν υποχρεωτικόν. Και μάλιστα, οποιονδήποτε δεσμόν αν είχα, και τον πλέον αδιάφορον ως προς την Εταιρείαν, θέλω τον νομίζει ως ουδέν.

Ορκίζομαι ότι θέλω τρέφει εις την καρδίαν μου αδιάλλακτον μίσος εναντίον των τυράννων της πατρίδος μου, των οπαδών και των ομοφρόνων με τούτους, θέλω ενεργεί κατά πάντα τρόπον προς βλάβην και αυτόν τον παντελή όλεθρόν των, όταν η περίστασις το συγχωρήσει.

Ορκίζομαι να μη μεταχειριστώ ποτέ βίαν δια να αναγνωρισθώ με κανένα συνάδελφον, προσέχων εξ εναντίας με την μεγαλυτέραν επιμέλειαν να μην λανθασθώ κατά τούτο, γενόμενος αίτιος ακολούθου τινός συμβάντος, με κανένα συνάδελφον.

Ορκίζομαι να συντρέχω, όπου εύρω τινά συνάδελφον, με όλην την δύναμιν και την κατάστασίν μου. Να προσφέρω εις αυτόν σέβας και υπακοήν, αν είναι μεγαλύτερος εις τον βαθμόν και αν έτυχε πρότερον εχθρός μου, τόσον περισσότερον να τον αγαπώ και να τον συντρέχω, καθ΄όσον η έχθρα μου ήθελεν είναι μεγαλυτέρα.

Ορκίζομαι ότι καθώς εγώ παρεδέχθην εις Εταιρείαν, να δέχομαι παρομοίως άλλον αδελφόν, μεταχειριζόμενος πάντα τρόπον και όλην την κανονιζομένην άργητα, εωσού τον γνωρίσω Έλληνα αληθή, θερμόν υπερασπιστήν της πατρίδος, άνθρωπον ενάρετον και άξιον όχι μόνον να φυλάττη το μυστικόν, αλλά να κατηχήση και άλλον ορθού φρονήματος.

Ορκίζομαι να μην ωφελώμαι κατ΄ουδένα τρόπον από τα χρήματα της Εταιρείας, θεωρών αυτά ως ιερό πράγμα και ενέχυρον ανήκον εις όλον το Έθνος μου. Να προφυλάττωμαι παρομοίως και εις τα λαμβανόμενα εσφραγισμένα γράμματα.

Ορκίζομαι να μην ερωτώ κανένα των Φιλικών με περιέργειαν, δια να μάθω οποίος τον εδέχθη εις την Εταιρείαν. Κατά τούτο δε μήτε εγώ να φανερώσω, ή να δώσω αφορμήν εις τούτον να καταλάβη, ποίος με παρεδέχθη. Να αποκρίνομαι μάλιστα άγνοιαν, αν γνωρίζω το σημείον εις το εφοδιαστικόν τινός.

Ορκίζομαι να προσέχω πάντοτε εις την διαγωγήν μου, να είμαι ενάρετος. Να ευλαβώμαι την θρησκείαν μου, χωρίς να καταφρονώ τας ξένας. Να δίδω πάντοτε το καλόν παράδειγμα. Να συμβουλεύω και να συντρέχω τον ασθενή, τον δυστυχή και τον αδύνατον. Να σέβομαι την διοίκησιν, τα έθιμα, τα κριτήρια και τους διοικητάς του τόπου, εις τον οποίον διατριβώ.

Τέλος πάντων ορκίζομαι εις Σε, ω ιερά πλην τρισάθλια Πατρίς !  Ορκίζομαι εις τας πολυχρονίους βασάνους Σου. Ορκίζομαι εις τα πικρά δάκρυα τα οποία τόσους αιώνας έχυσαν και χύνουν τα ταλαίπωρα τέκνα Σου, εις τα ίδια μου δάκρυα, χυνόμενα κατά ταύτην την στιγμήν, και εις την μέλλουσαν ελευθερίαν των ομογενών μου ότι αφιερώνομαι όλως εις Σε. Εις το εξής συ θέλεις είσαι η αιτία και ο σκοπός των διαλογισμών μου. Το όνομά σου ο οδηγός των πράξεών μου, και η ευτυχία Σου η ανταμοιβή των κόπων μου. Η θεία δικαιοσύνη ας εξαντλήσει επάνω εις την κεφαλήν μου όλους τους κεραυνούς της, το όνομά μου να είναι εις αποστροφήν, και το υποκείμενόν μου το αντικείμενον της κατάρας και του αναθέματος των Ομογενών μου, αν  ίσως λησμονήσω εις μίαν στιγμήν τας δυστυχίας των και δεν εκπληρώσω το χρέος μου. Τέλος ο θάνατός μου ας είναι η άφευκτος τιμωρία του αμαρτήματός μου, δια να μη λησμονώ την αγνότητα της Εταιρείας με την συμμετοχήν μου».

 

 Ότι και να πει κανείς ακούγωντας αυτόν τον όρκο θα είναι τόσο λίγο … παρ’αύτα, για εμάς τους τέκτονες τόσο γνώριμος !!!

Είναι αξιοσημείωτο ότι ο όρκος περιλαμβάνει τα δημοκρατικά ιδεώδη και τα ανθρώπινα δικαιώματα για τα οποία οι περισσότεροι λαοί της εποχής εκείνης επαναστατούσαν. Ο ιστορικός μελετητής διαβλέπει στον όρκο αυτό κάθε δυνατή επιρροή όλων των νέων φιλοσοφικών και πολιτικών ρευμάτων που κυριαρχούν στην Ευρώπη, των Εγκυκλοπαιδιστών της Γαλλικής Επανάστασης, της διακήρυξης της ανεξαρτησίας των Η.Π.Α., των καρμπονάρων της Ιταλίας και γενικά των μυστικών και τεκτονικών εταιριών.

Στη Ζάκυνθο ο Κολοκοτρώνης μυείται στον τεκτονισμό. Προς το τέλος του 1806 οι Τούρκοι απαιτούν την παράδοση του Κολοκοτρώνη και ο Ρώμας τον φυγαδεύει στην Κέρκυρα. Εκεί τον γνωρίζει με τον στρατιωτικό Διοικητή Danselot και άλλα εξέχοντα μέλη της Κέρκυρας που ήταν όλοι μυημένοι.   Το επαναστατικό κίνημα του 1809 ήταν πολύ καλά προετοιμασμένο .

Η κατάληψη της Ζακύνθου από τους Αγγλους στις 19 Σεπτεμβρίου του 1809 και η μεγάλη στρατιωτική παρουσία τους στο κέντρο του κινήματος, τη Ζάκυνθο, ματαίωσε τα σχέδια αυτά.

 

Η τεράστια δράση της Επιτροπής Ζακύνθου αναφέρεται σποραδικά από την επίσημη ελληνική ιστορία.

‘Η φιλική Εταίρια με σκοπόν την προετοιμασία του Ελληνικού Εθνούς δια την αποτίναξιν του Τούρκικου ζυγού και την ανάκτησιν της πολυπόθητου Ελευθερίας του,  επιλέχθηκε από τους  ηγετες αυτής μέθοδος λειτουργίας της Εταιρίας προς εξασφάλισιν της μυστικότητας , βασίσθηκε  επί του τρόπου λειτουργίας των τεκτονικών Στοών , προκάλεσε τον στενώτατον δεσμόν της φιλικής Εταιρίας και του Ελευθέρου Τεκτονισμού.

Η εις την Φιλικήν Εταιρίαν μύησις των κυριωτέρων προσωπικοτήτων του Ελληνισμού περιέλαβε φυσικά και τον Ρώμα, ό οποίος αποφάσισε να χρησιμοποίηση τις  τεκτονικες  Στοές ως προκάλυμμα και πυρήνα της φιλικής εταιρίας με σκοπό την Αναγέννηση του Ελληνικού Έθνους’.

 

Στη  Ζάκυνθο το 1815 λίγο καιρό από την ίδρυση του Ιόνιου Κράτους υπό την Υψηλή  Προστασία  της  Μεγάλης Βρετανίας ο Διονύσιος Ρώμας εγκαθιδρύει και εγκαινιάζει την τεκτονική στοά  με την ονομασία  ΑΝΑΓΕΝΟΜΕΝΟΣ  ΦΟΙΝΙΞ υπό την αιγίδα της «ΜΕΓΑΛΗΣ ΣΤΟΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ» με έδρα την Κέρκυρα.

Μέλη ήταν οι : ΡΩΜΑΣ, ΔΡΑΓΩΝΑΣ, ΣΤΕΦΑΝΟΥ, ΦΛΑΜΠΟΥΡΙΑΡΗΣ, ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ, ΜΑΡΤΙΝΕΓΚΟΣ, ΚΟΛΥΒΑΣ, ΛΕΟΝΤΑΡΙΤΗΣ, ΣΙΓΟΥΡΟΣ, ΒΑΡΒΙΑΝΗΣ, ΨΗΜΑΡΗΣ κ.α που ήταν ΣΥΓΧΡΟΝΩΣ  και μέλη της  Φιλικής  Εταιρείας.-

 

Τέκτονες  και Φιλικοί  μυήθηκαν αρκετοί στη  Ζάκυνθο  και από την Πελοπόννησο  όπως οι ΠΕΤΜΕΖΑΙΟΙ, Ο ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ , Ο ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ , Ο ΝΙΚΗΤΑΡΑΣ , ΟΙ ΓΙΟΙ ΤΟΥ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ, Ο ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΒΙΛΑΕΤΗΣ κ.α.

Οι Ζακυνθινοί  που αναφέρθηκαν  ανωτέρω μέχρι και τον Εθνικό μας ποιητή .ΔΙΟΝΥΣΙΟ ΣΟΛΩΜΟ.

Το 1819 , ο Ρώμας  θα στείλει τον Κολοκοτρώνη στην Κέρκυρα να συναντήσει τον Καποδίστρια, να καταθέσει 4,000 φλορίνια  για την φιλική εταιρεία και να συζητήσει τα νέα σχέδια. 

 

 

Η ιδιαίτερη πατρίδα μας πολύ πριν από την επανάσταση, όσο η υπόλοιπη Ελλάδα στέναζε υπό τον Τουρκικό ζυγό, προσέφερε ανεκτίμητες υπηρεσίες στους υπόδουλους αδελφούς της. Σε κάθε τραγική περιπέτειά της οι Ζακυνθινοί ήταν έτοιμοι να τη συνδράμουν με κάθε πρόσφορο  τρόπο με τα όπλα, με το χρήμα αλλά και με την ίδια τους τη ζωή.

Οι Ζακυνθινοί φροντίζουν   τους αδελφούς τους και τους εξασφαλίζουν εκτός από διαμονή και περιποίηση, 8000 πιστοποιητικά Βενετσιάνικης υπηκοότητας, σώζοντάς τους από την εκδίκηση των Τούρκων οι οποίοι ζητούσαν απέλαση.

Αλλά εκτός από τις θυσίες αυτές,  η Ζάκυνθος προσέφερε μια σπουδαιότερη υπηρεσία στην κυρίως Ελληνική επανάσταση.

Λόγω γεωγραφικής θέσης ως προς την ηπειρωτική Ελλάδα, λόγω υψηλού πολιτιστικού επιπέδου και λόγω πληθώρας ενθέρμων πατριωτών, δεν θα ήταν υπερβολή να λέγαμε ότι υπήρξε για τους λοιπούς υπόδουλους Έλληνες το σχολείο στο οποίο διδάχθηκαν την ελευθερία. Και αυτός ο Κολοκοτρώνης ομολογεί ότι εδώ ποτίστηκε τα νάματα της ελευθερίας, εδώ άνοιξαν τα μάτια του προς το όραμα της απελευθέρωσης της πατρίδας

Έκπληκτη η ανθρωπότητα παρακολουθεί τις νέες Ελληνικές σελίδες δόξας. Μόνοι τους οι υπόδουλοι Έλληνες αντιμετώπιζαν την πανίσχυρη Τουρκική Αυτοκρατορία, τα σχέδια της οποίας υποστήριζε τότε όλη η Ευρώπη.

Η επιτροπή αγώνα προσφέρει τα μέγιστα στον αγωνιζόμενο Ελληνικό λαό. Με δεδομένη την αλλαγή της Αγγλικής πολιτικής οι Ζακυνθινοί μη αρκούμενοι να προσφέρουν χρήματα, πολεμιστές, πολεμοφόδια, φάρμακα και τρόφιμα, άνοιξαν τις αγκαλιές τους να δεχθούν και τα γυναικόπαιδα που η θηριωδία των Τούρκων ανάγκαζε να ξενιτευτούν.

Επτά έτη αγώνων και θυσιών οδήγησαν στην επιβράβευση του έργου και των ελπίδων των υπέροχων της Φιλικής Εταιρείας οραματιστών και όλων εκείνων που τους ακολούθησαν.

Η πίστη, η αφοσίωση και το θάρρος για το τόσο μεγάλο έργο τους, οι θυσίες και οι μόχθοι τους, συνετέλεσαν ώστε να μη διστάσουν ούτε στιγμή να το αναλάβουν.

 

Κυρίες και κύριοι, ζούμε σε εποχή που συμβαίνουν ιστορικές αναθεωρήσεις. Πρέπει να διδασκόμεθα από σφαλματα & μελανές σελίδες του παρελθόντος !

Μετά από τόσα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης & της εθνικής παλιγγενεσίας η χώρα βιώνει κρίση μοναδική. Ο αγώνας δίνεται πλέον μέσα από χρηματιστήρια & οίκους αξιολόγησης με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν μαζί η οικονομική σταθερότητα & η κοινωνική συνοχή. Η οικονομική κρίση συνεπαίρνει ότι ευάλωτο βρίσκει στο διάβα της. Έχει επέλθει κρίση αξιών με αποτέλεσμα να απειλούνται η ελευθερία & η εθνική κυριαρχία της πατρίδος μας. Υπό αυτή την έννοια σημαντικός πρέπει να είναι ο σημερινός συμβολισμός!Η ελευθερια δεν είναι αντικείμενο που είτε αγοράζεται είτε παζαρεύεται, αλλά είναι έννοια που με πνευματική εργασία αποκτάται !

Μπορούμε να ελπίζουμε ότι με ζήλο & εργασία , με γνώση & παιδεία , με ήθος & αγάπη θα τα καταφέρουμε για μια ακόμη φορά!

 

Σεβαστοί φίλοι , αγαπητοί επισκέπτες , εγώ , ως Πρόεδρος του Τεκτονικού Ιδρύματος «Αστήρ της Ανατολής» σας  ευχαριστώ που ανταποκριθήκατε στο κάλεσμά μας  ως ταπεινοί προσκυνητές της προσφοράς των Φιλικών, των ανθρώπων εκείνων που πρόσφεραν τα πάντα για τη λευτεριά της σκλαβωμένης πατρίδος μας!

 

Χρόνια Πολλά στους εορτάζοντες , Χριστός Ανέστη !

 

Σεβ.’. Διδ.’. Ιωάννης Κεφαλληνός Αριδάκης

Χρόνια Πολλά , Καλό Πάσχα

 

Κύριε επισκέπτη,

Εύχομαι ολόψυχα σε σένα & στην οικογένειά σου καλές γιορτές ! Το Ανέσπερο Φως της Ανάστασης ας ζεστάνει τις καρδιές μας για να μας δώσει ελπίδα & να γίνει ογηγός μας στην ζωή & στις πράξεις μας.

Καλό Πάσχα, Χρόνια Πολλά !

                                                                                            Ιωάννης Κεφαλληνός Αριδάκης

                                                                                    Ο πρόεδρος του Ιδρύματος

 

Dear visitor,

My warmest wishes for Easter to you & your family! Let the Unset Light of Resurrection guide us, inspiring thoughts & actions in our lives!

Happy Easter, Chronia Polla!

                                                                                                   Ioannis Kefallinos Aridakis

                                                                                         Chairman of the Institute

ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1931

Cyprus-Flag[1]ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1931

 

Υπάρχουν κάποιοι μύθοι οι οποίοι, με την κακόβουλη συχνή αναφορά εις αυτούς, τείνουν να θεωρηθούν (και πολλές φορές θεωρούνται) αναντίρρητες αλήθειες.

Φυσικά η απαρχή της εμφάνισης αυτών των μύθων ίσως να οφείλεται εις κακή (ηθελημένα ή όχι) πληροφόρηση. Όμως η εν συνεχεία συνεχής τους επανάληψη, τις περισσότερες φορές σκοπό έχει είτε να βλάψει την ηθική υπόσταση ή την φήμη του αναφερομένου εις αυτούς, είτε να δικαιολογηθούν τα αδικαιολόγητα.

Μοναδική αλλά και απόλυτα αποτελεσματική αντιμετώπισης παρόμοιας μορφής κακόβουλων επιθέσεων αποτελεί η έρευνα και η παράθεση ιστορικών στοιχείων.

Ένας τέτοιος μύθος λοιπόν για πολλές δεκαετίες αναφέρεται εις την δήθεν μη πατριωτική στάση των προπατόρων μας του Αστέρα της Ανατολής, κατά την περίοδο των γεγονότων εις την Κύπρο κατά το έτος 1931.

Όμως η πολυτιμότατη πλήρης σειρά Πρακτικών που η Στοά μας φυλάσσει ως κόρη οφθαλμού, αποδεικνύει όχι μόνο την ανακρίβεια του παραπάνω ισχυρισμού, αλλά και τα πατριωτικότατα αισθήματα των τότε μελλών της Στοάς μας.

Διότι αδελφοί μου επί του προκειμένου έχει απόλυτη εφαρμογή η σοφή Λατινική ρήση:

Scripta manent verba volant (Τα γραπτά μένουν, τα λόγια πετούν).

Πριν από μερικούς μήνες, ερευνώντας τα Πρακτικά του έτους 1931 για ένα θέμα άσχετο από αυτό το οποίο πραγματεύομαι τώρα, με έκπληξή μου έπεσα πάνω στα παρακάτω Πρακτικά, τα οποία εκτενώς αναφέρονται εις το εν λόγω θέμα, και των οποίων σας παραθέτω τα σχετικά αποσπάσματα.

Έτσι στο Πρακτικό της 6ης Νοεμβρίου 1931 αναφέρεται:

 

Τακτική συνεδρίασις της 6ης Νοεμβρίου 1931

Τον Σεβ. Διδ. απουσιάζοντα εις Αθήνας αναπληροί επί του θρόνου ο αδ. πρών Σεβ. Διον. Δάσης.

……………………………………………………………………………………………………….

Κατόπιν ο αδ. Β. Επ. Κ. Αναγνωστόπουλος ζητών παρά του Σεβ. τον λόγον, προτείνει όπως εν τω διαδραματιζομένω δράματι των Κυπρίων, μην μείνωμεν απαθείς, αλλά επί τη βάσει των αρχών της ελευθερίας, υπέρ ής αγωνίζονται ήδη οι Κύπριοι, υφιστάμενοι, ως εκ της εν είδει επαναστάσεώς των πιέσεις, διωγμούς, απευθύνωμεν και ημείς έκκλησιν προς την Μ. Στοάν ίνα επεμβαίνουσα παρά τη Αγγλική Κυβερνήσει αναστείλει τας πιέσεις και υποστηρίξει τον αγώνα της ανεξαρτησίας των.             Ο αδ. Σεβ. λέγει ότι ήκουσεν μετά προσοχής της σοβαράς πλην εντελώς απροόπτως και άνευ ουδεμιάς πρότερον μετ αυτού επί τοιούτου λεπτού, σοβαρού ζητήματος, συνεννοήσεως προς υποβολήν τοιαύτης προτάσεως, και ότι ως Έλλην συμπαθεί απολύτως προς τον αγώνα των Κυπρίων, αλλά η επί της υποβληθείσης προτάσεως ενέργεια ημών δέον να είναι λίαν περιεσκεμένη καθότι η προκειμένη περίπτωσις είναι πολιτικής φύσεως, ο δε Αγγλικός Τεκτονισμός επιμελώς ουδόλως αναμιγνύεται εις τοιαύτα ζητήματα εξαρτώμενα απολύτως εκ της επιβολής της πολιτικής. Αφ ετέρου και η εκ της Μ. Στ. της Αγγλίας εξάρτησις ημών καθιστά έτι μάλλον λεπτή την θέσιν μας, μη δυναμένων άλλωστε και κατ ουδένα τρόπον να ενεργήσωμεν τουλάχιστον τελεσφόρως.  Τούτων ούτως εχόντων και δεδομένου ότι τυπικώς προΐσταται της αποψινής συνεδριάσεως καλόν είναι  να περιμένωμεν τον εν ενεργεία Σεβ. και να μελετηθεί ευρύτερον η πρότασις και επιμελέστερον.

Ο αδ. Β. Επ. και τινές αδελφοί επιμένουν και ζητούν και τηλεγραφικώς να αποστείλωμεν έκκλησιν ή διαμαρτυρίαν. Ο Σεβ. αντιλέγει και ο Γραμματεύς αναγκάζεται να φέρει εις γνώσιν της Στοάς ότι καθ ά έχει μελετήσει εν τω αρχείω της Στοάς επί αναλόγου ζητήματος φύσεως πολιτικής (περί ενεργειών εν Κερκύρα της Ιταλικής προπαγάνδας κατά το 1917 και διαμαρτυρίας διαβιβασθείσης παρά της εν Κερκύρα  Γαλλικής Στοάς Φοίνιξ όπως διαβιβασθεί παρ ημών εις την Μ. Στοάν) η απάντησις της Μ. Στοάς ήτο ότι ο Τεκτονισμός και δή ο Αγγλικός ουδόλως αναμειγνύεται με πολιτικής φύσεως ζητήματα. Πάντως ας αναμείνωμεν και την άφιξιν του Σεβ. ίνα μελετήσωμεν κάλλιον το ζήτημα πάντοτε υπό την έννοιαν της εκκλήσεως προς τα τεκτονικά αισθήματα των αδελφών.

Ο Β. Επ. επιμένει και ο Σεβ. αναγκάζεται να θεωρήσει περαιωθείσαν την συζήτησιν καθόσον έτεινε να εκτραπεί του θέματος μεταξύ των αδ.

Μεθ ό περιέρχεται ο σάκος…………………………………………

 

Ουδείς δύναται να ισχυρισθεί ότι η στάση του αδ. Δάση δεν ήταν η ενδεδειγμένη, λαμβανομένου υπ όψιν ότι, όπως και ο ίδιος λέγει, αντικαθιστούσε εις την συνεδρίαση αυτήν το Σεβάσμιο της Στοάς και επί ενός τόσο λεπτού θέματος ασφαλώς δεν μπορούσε και δεν έπρεπε να αναλάβει την ευθύνη της διεκπαιρεώσεώς του.

Και έτσι εις την αμέσως επομένη συνεδρίαση εις την οποία παρίσταται ο Σεβάσμιος της Στοάς διαβάζουμε:

 

Έκτακτος συνεδρίασης της 13ης Νοεμβρίου 1931

Παρόντων των τακτικών Αξιωματικών……………………………………………….

Ο Σ. Διδ. κατόπιν αναφερόμενος εις την κατά την παρελθούσαν συνεδρίασιν της 6ης τρέχοντος υποβληθείσαν πρότασιν υπό του Β. Επ. εν σχέσει με τον Κυπριακόν αγώνα εκφράζει και ούτος τα αισθήματα πατριωτισμού και συμπαθείας άτινα αισθάνεται και αποφασίζει όπως προς αποφυγήν διαταραχής της αρμονίας εν τη Στοά εκ της επεκτάσεως παρομοίας συζητήσεως μετεχούσης ακουσίως και της πολιτικής και λόγω του λεπτού της θέσεως ημών, να συστήση μίαν επιτροπήν ήτις να μελετήση το ζήτημα και να φέρει τα συμπεράσματά της ενώπιον της Στοάς. Ταύτην συνιστά εκ των εξής αδελφών: 1) Σεβ. Ν. Καιροφύλακας, πρώην Σεβ. Δ. Δάσης, Κ. Πολίτης, Δ. Ιθακήσιος, Γ. Σαρακίνης,     Ι. Βουτσινάς, αδ. αδ. Αν. Χρονόπουλος, Ν. Μπερέτης, Π.Καρατζάς, Ε. Χονδρογιάννης και των δύο Εποπτών Γ. Δ. Μαρίνου και Κ. Αναγνωστόπουλου. Συνεχίζων αντικρούει το κατά την προηγουμένην συνεδρίασιν υπό τινός αδ. επισκέπτου λεχθέν ότι ο Αγγλικός Τεκτονισμός επηρεάζεται υπό της Αγγλικής Κυβερνήσεως και παραθέτει αποσπάσματα εξ Αγγλικών κειμένων διδασκαλίας του ήν έκαμε εις την Στοάν κατά την 23ην Ιανουαρίου έ. έ., άτινα εμπεριέχουν τας υψηλάς περί Τεκτονισμού ιδέας των Άγγλων και πόσον ούτοι διατηρούσιν αυτόν ανεπηρέαστον οιασδήποτε πολιτικής επιρροής. Κατόπιν τούτων θεωρώ λέγει την συζήτησιν ταύτην περαιωθείσαν και θα αναμείνωμεν το αποτέλεσμα της Επιτροπής. Ανακοινεί επίσης πληροφοριακώς τί συνέστησεν η Μεγάλη Ανατολή της Ελλάδος εις τας υπό ταύτην Στοάς αίτινες ήρχισαν να τη διαβιβάζουσιν σχετικά ψηφίσματα, ότι δηλαδή απαγορεύει εις αυτάς να αναμειγνύονται εις ζήτημα τοιούτον όπερ διαβεβαιεί ότι έχει αναλλάβει αυτή αύτη να χειρισθεί μετά περισκέψεως. 

………………………………………………..

Εις τις αμέσως επόμενες από την παραπάνω συνεδρίαση ημέρες, η σχηματισθείσα επιτροπή ασχολήθηκε άμεσα και χωρίς χρονοτριβή με το θέμα και παρουσίασε την απόφαση εις την οποία κατέληξε εις την αμέσως επομένη συνεδρίαση.

Έτσι εις τα Πρακτικά εκείνης της συνεδριάσεως διαβάζουμε:

 

Έκτακτος συνεδρίασης της 16ης Νοεμβρίου 1931

Παρόντων των τακτικών Αξιωματικών ………………………………………………………………..

Ο Σεβ. λέγει ότι η Επιτροπή εις ήν καίτοι προσκληθείς δεν προσήλθεν ο αδ. Β. Επ. Κ. Αναγνωστόπουλος, μετά πολύωρον συζήτησιν κατέληξεν εις την σύνταξιν της εκκλήσεως ταύτης, φερομένης ως εκκλήσεως των εν Ζακύνθω Τεκτόνων, προς τους εν Αγγλία δια  μέσου της Μ. Στοάς.

Αναγιγνώσκει ταύτην έχουσαν ούτω Ελληνηστί:

Έκκλησις των εν Ζακύνθω Τεκτόνων

                                            Προς τους εν Αγγλία αδελφούς των

(Δια της Ηνωμένης Μ. Στοάς της Αγγλίας)

Οι εν Ζακύνθω ελεύθεροι Τέκτονες, έχοντες υπ όψιν ότι θεμελιώδης του Τεκτονισμού Αρχή είναι η επιδίωξις της ηθικής ελευθερίας ήτις παρακολουθεί τον κατά φύσιν άνθρωπον και ότι τή ηθική επίσης ελευθερία έπεται πάντοτε ο προς απόκτησιν πολιτικής ελευθερίας πόθος αλλά και τούτου την πραγμάτωσιν επακολουθεί ο τελειωτικός προς εθνικήν αποκατάστασιν πόθος, και

Γιγνώσκοντες εκ της Ιστορίας ότι το ευγενές, μεγάθυμον και φιλοδίκαιον Αγγλικόν έθνος ουδέποτε κατ άπασαν την μακράν και ένδοξον πολιτικήν του σταδιοδρομίαν  παρείδε τα φυσικά και απαράγραπτα του ανθρώπου δίκαια και περί πολλού ποιείται των Λαών την Ιστορίαν και τας παραδόσεις,

Ποιούνται έκκλησιν προς τα ελευθερόφρονα και φιλάνθρωπα αισθήματα των εν Αγγλία αδελφών των όπως μη παροραθώσι τα δίκαια ταύτα και κατά τον αγώνα της Ελληνικοτάτης Κύπρου, την οποίαν η αιωνία και εκ του φυσικού δικαίου εκπορευομένη κεντρομόλος δύναμις της Φυλής, φέρει εις εκδήλωσιν του πόθου προς Εθνικήν Αποκατάστασιν.

Η Επιτροπή (The committee)

By order N. A. Kerofilax W.M.

(υπ) Ν. Καιροφύλαξ Σεβ. Διδ.

 

Ο Σεβ. Διδ. θέτει την έκκλησιν ταύτην υπό την κρίσιν των αδελφών.                Πληροφορεί πάλιν τους αδελφούς ότι έλαβε επιστολήν παρά του εν Αθήναις μεταβόντος  αδ. Αγγ. Σαλούτση δι ής ούτος πληροφορεί ημάς ότι του ζητήματος επελήφθη μόνον η Μ. Αν. της Ελλάδος.

Μετά διαλογικήν συζήτησιν εγκρίνεται η άνω έκκλησις και αποφασίζεται όπως αποσταλή αμέσως εις Αγγλίαν.  Κατόπιν ο Σεβ. δίδει εξηγήσεις τινάς επί παραξηγήσεως προκληθείσης ότι κατά την προηγουμένην συνεδρίασιν απαγόρευσε τάχα τον λόγον εις αδ. κλπ., εν ώ πράγματι παραπέμψας το ζήτημα εις επιτροπήν, ηθέλησε να προλάβη ασκόπους συζητήσεις διαταραξαμένης ίσως της αρμονίας εν τη Στοά ήν είναι υποχρεωμένος να μην αφήση να διαταράσσεται. Επίσης δίδει και ο αδ. Πρ. Σεβ. Δ. Δάσης εξηγήσεις και λέγει ότι η κατά την εσπέρα της 6ης τρέχ. ευθύνη του ήτο μεγάλη ως ευρισκομένου επί του θρόνου Στοάς ήτις καθώς και άπασαι αι Στοαί εκπροσωπούν τον νουν και ουχί την καρδίαν των απαρτιζόντων μελών.

Ο αδ. Βαλδρέσκας λέγει ότι πολλά των λεχθέντων ενταύθα έχουσι διαδοθή εις την έξω κοινωνίαν και πρέπει να ανευρεθή ο διαδίδων και να τιμωρηθή αυστηρώς.

Ο Σεβ. λέγει ότι δυστυχώς παρά τας εκάστοτε συστάσεις  αι τον Εσ. Κανονισμόν, τοιαύται γνωστοποιήσεις λαμβάνουν χώραν και το χειρότερον ότι δεν είναι δυνατόν να ανευρεθή ο ένοχος.

Τέλος μετά τινας ετέρας διασαφήσεις μεταξύ αδελφών αίτινες αποφασίζεται όπως μη αναγραφώσιν εν τοις Πρακτικοίς, η συζήτησις θεωρείται λήξασα.

………………………………………………………………

 

 

Εν κατακλείδι δεν μπορώ να αποφύγω τον πειρασμό να διατυπώσω την άποψη ότι τα όσα καταγράφονται εις τα πρακτικά ουδόλως δικαιολογούν διάσπαση της Στοάς και αποχώρηση αδελφών από αυτήν.

Άλλωστε η Ιστορία έχει καταγράψει ότι ελάχιστοι Έλληνες δεν τίμησαν με την στάση τους την Ελληνικότητά τους και πάντως, εκείνοι που κόπτονται περί των πατριωτικών αισθημάτων δεν ωθούνται εις τούτο πάντοτε από τις πλέον αγνές προθέσεις, ούτε και κατά τεκμήριο είναι και οι πλέον ένθερμοι πατριώτες.

Εξ όλων των παραπάνω αναφερομένων εις τα Πρακτικά αποδεικνύεται τρανά και χωρίς κανένα περιθώριο αμφιβολίας ότι οι τοτινοί αδελφοί μας, όχι μόνο δεν υστερούσαν σε  Πατριωτισμό και ευαισθησία οποιουδήποτε άλλου, αλλά και προέβησαν ομόφωνα και ομόψυχα εις την μόνη ενέργεια η οποία ευρίσκετο εντός των δυνατοτήτων των.

Και ασφαλώς δεν πρέπει να παραλείψουμε να παρατηρήσουμε, αλλά και έντονα να τονίσουμε, ότι ουδαμού εις τα Πρακτικά αναφέρεται η περίφημη φράση, της οποίας γίνεται συνεχώς κατά κόρον χρήση υπό των παραποιούντων την ιστορία περί «Αγγλικού εδάφους».

 

Όλα τα παραπάνω αδελφοί μου για μία ακόμα φορά διατρανώνουν την πεποίθησή μου ότι δικαίως θεωρώ τον εαυτό μου υπερήφανο μέχρι υπερβολής, επειδή είχα την τύχη να μυηθώ και να ζήσω μέσα σε αυτήν την Ιστορικότατη , Σεβασμία Στοά, την οποία απεριόριστα εκτιμούν, υπολήπτονται και σέβονται  τόσο οι Τέκτονες ανά την υφήλιο, όσο και η μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων αδελφών μας πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, και καλώ όλους τους αδελφούς, ιδιαίτερα τους νεώτερους, να συμμεριστούν τα συναισθήματά μου και να διαδηλώνουν παντού με υπερηφάνεια την ιδιότητά τους ως μελών αυτής της Στοάς, η οποία τόσο σπουδαίο και ανεξίτηλο ρόλο έχει παίξει εις την Ιστορία της Ελλάδος αλλά και της ιδιαίτερης πατρίδας μας.

 

Ν.Ι.Ζαχαρόπουλος Μ.Υ.Β.

 

 

Βιβλίο Σεβ.’. Αδ.’. Α.Χ.Ριζόπουλου

Βιβλίο Σεβ.'. Αδ.'. Α.Χ.Ριζόπουλου

Εισαγωγή του βιβλίου «150 χρόνια Αστήρ της Ανατολής»

από τον Ανδρέα Χρ. Ριζόπουλο.

Ζάκυνθος 2012

 

Τα Ιόνια είναι αναμφίβολα η κοιτίδα του ελλαδικού Τεκτονισμού. Η περιοχή είχε την τύχη να μην βρεθεί υπό τον Οθωμανικό ζυγό και ταυτόχρονα η κατοχή της από ευρωπαϊκές δυνάμεις, με μόνη εξαίρεση την περίοδο της ρωσικής κατοχής, συνέδεσε τα νησιά με τα συμβαίνοντα στην Κεντρική Ευρώπη τη σημαντική περίοδο του διαφωτισμού. Έτσι ήταν φυσικό να μεταλαμπαδευτεί και στα Ιόνια ο Τεκτονισμός σχετικά σύντομα μετά την εμφάνισή του στην Ηπειρωτική Ευρώπη. Όταν δε στις αρχές του19ου αιώνα συστάθηκε το ελεύθερο ελληνικό κράτος ήταν εύλογο ότι η πρωτοβουλία για την εγκαθίδρυση του Τεκτονισμού θα προερχόταν από τέκτονες οι οποίοι είτε είχαν δει το τεκτονικό φως στα Ιόνια, είτε κατάγονταν από τα Ιόνια και είχαν γνωρίσει τον Τεκτονισμό κατά τη διάρκεια των σπουδών τους, ή της εργασίας τους, στη Γαλλία ή την Ιταλία.

Είναι λοιπόν αυτονόητο ότι όποιος επιθυμεί να ασχοληθεί με την ιστορία του ελληνικού Τεκτονισμού, έστω και περιστασιακά, είναι υποχρεωμένος να κάνει αναφορά στην πορεία του θεσμού στα Ιόνια. Έτσι έχουν δημοσιευθεί δεκάδες εργασίες και έχουν ανακοινωθεί σε στοές εκατοντάδες ομιλίες οι οποίες παρουσιάζουν σχετικές πληροφορίες.

Δυστυχώς σχεδόν όλες οι εργασίες πάσχουν ιστορικά για διάφορους λόγους. Ο βασικότερος οφείλεται στην έλλειψη αξιόπιστων ιστορικών αρχείων. Τα περισσότερα αρχεία του τέλους του 18ου αιώνα και των αρχών του 19ου έχουν χαθεί είτε λόγω των αναστατώσεων στην περιοχή από τις διάφορες κατοχές, τη διάθεση προστασίας των μυστικών και των εξελίξεων μετά την έναρξη της Επανάστασης. Πολλά αρχεία χάθηκαν επίσης από φυσικές καταστροφές, όπως η σεισμοπυρκαγιά της Ζακύνθου μετά τους σεισμούς του 1953. Δεύτερος λόγος είναι ότι και από τα σωζόμενα αρχεία και τεκμήρια πολλά παραμένουν ανεκμετάλλευτα γιατί αφενός είναι γραμμένα σε ιδιωματικά ιταλικά και γαλλικά της εποχής που απαιτούν ειδικές γνώσεις εκ μέρους των ερευνητών και αφετέρου ως χειρόγραφα είναι δυσανάγνωστα. Τέλος φαίνεται ότι υπάρχει διάχυτη μια ερευνητική ραθυμία ενισχυμένη από υπερβολική εμπιστοσύνη στα κείμενα

προηγούμενων ερευνητών. Έτσι είναι συνηθέστατο φαινόμενο η αναπαραγωγή διαφόρων κειμένων διαιωνίζοντας αναπόδεικτες, εξόφθαλμα ανακριβείς πληροφορίες αγνοώντας μεταγενέστερες τροποποιητικές πληροφορίες. Εδώ θα πρέπει να επισημανθεί ότι ακόμα και αυθεντικά κείμενα μιας περιόδου δεν πρέπει να γίνονται άκριτα και αδιασταύρωτα δεκτά ως πηγές. Για παράδειγμα συναντάμε πολλά κείμενα των αρχών του 19ου αιώνα όπου ονόματα εμφανίζονται με διαφορετική ορθογραφία ώστε να γεννάται αμφιβολία σε ποιο ή ποια άτομα αναφέρονται, ή και περιπτώσεις όπου το ίδιο γεγονός, ή όνομα, παρουσιάζεται διαφορετικά, ακόμα και από το ίδιο άτομο, σε διάφορες χρονικές στιγμές.

Στην περίπτωση της ιστορίας του Τεκτονισμού στα Ιόνια διαθέτουμε, ευτυχώς, αρκετά διασωθέντα πρωτότυπα έγγραφα στα γαλλικά και αγγλικά αρχεία και ελάχιστα στα ιταλικά αρχεία. Το παρόν κείμενο βασίζεται κυρίως σε πρωτότυπα έγγραφα τα οποία εντόπισα στα γαλλικά και αγγλικά αρχεία και σε κριτική μελέτη όλων σχεδόν των προηγούμενων εργασιών που έχουν δημοσιευθεί στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες.

Ταυτόχρονα για πρώτη φορά η Στοά Αστήρ της Ανατολής Νο. 880, υπό την αιγίδα της Ηνωμένης Μεγάλης Στοάς της Αγγλίας, αποφάσισε την παροχή πρόσβασης στα αρχεία των οποίων είναι θεματοφύλακας.

Η πρόσβαση ξεκίνησε με μια καταγραφή και κριτική παρουσίαση των Διπλωμάτων τα οποία απαρτίζουν την ιστορική συλλογή της Στοάς. Σε δεύτερη φάση άνοιξαν τα αρχεία των Στοών που προηγήθηκαν του Αστέρα. Αυτό είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο γιατί οι Στοές που προηγήθηκαν δεν αποτελούν ασύνδετες ενότητες αλλά ουσιαστικό μέρος του γενεαλογικού δένδρου του Αστέρα.

Μια μόνο φράση αρκεί για να στηρίξει ακράδαντα την άποψη αυτή: Από την ίδρυση της πρώτης στοάς στη Ζάκυνθο ως την ίδρυση του Αστέρα, εβδομήντα περίπου χρόνια μετά, διαπιστώνουμε ότι υπάρχει μια συνέχεια ονομάτων. Κάθε νέο βήμα στηριζόταν από τα μέλη του προηγούμενου βήματος.

Είναι ιδιαίτερα τιμητικό και συγκινητικό για μένα το γεγονός ότι μου δόθηκε η ευκαιρία να είμαι μεταξύ των ερευνητών αυτού του πολύτιμου αρχείου της Στοάς και να συμμετέχω σε αυτή την ιστορική και σημαντική έκδοση. Χωρίς επιφύλαξη πρόκειται για τη σημαντικότερη έκδοση της ελληνικής τεκτονικής βιβλιογραφίας.

 

Βιβλίο Σεβ.’. Αδ.’. Ι. Δεμέτη

                                   Η παρούσα ανάρτηση αποτελεί περίληψη του ομώνυμου βιβλίου… 

TEKTONIKH    ΣΤΟΑ «ΑΣΤΗΡ  ΤΗΣ  ΑΝΑΤΟΛΗΣ»   αρ. 880 υπό Η.Μ.Σ.τ.Α

“150     ΧΡΟΝΙΑ      ΣΥΝΕΧΗΣ       ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ”

                   Ζ ά κ υ ν θ ο ς          2012 

Βιβλίο Σεβ.΄. Αδ.'. Ι. Δεμέτη Συγγραφέας : Ιωάννης Μ. Δεμέτης

Νικολάου Kολυβά 130 Τ.Κ. 29100 Ζάκυνθος,

Tηλ.: 26950 22357

 

 

 

 

 

      Εξώφυλλο και βινιέτες Νίκος Μπιάζης – Σεντής           

     Αγίου Διονυσίου 60 Τ.Κ. 29100 Ζάκυνθος,

 Tηλ.: 26950 42274

 

                            Για τον Αναγνώστη

 Πρωταρχικές αρχές για κάθε Τέκτονα αποτελούν η αναζήτηση της αλήθειας και ο σεβασμός στη μνήμη των άξιων και των ικανών.

Μεγάλος αριθμός άρθρων και μονογραφιών έχουν δημοσιευτεί σε διάφορα τεκτονικά έντυπα και μη, αλλά και αμέτρητες ανακοινώσεις, ομιλίες, διαλέξεις, έχουν εκφωνηθεί στα Τεκτονικά εργαστήρια, υπηρετώντας τις προαναφερόμενες αυτές αρχές.

Όλα τούτα τα κείμενα, αποτελούν τον πλούτο και την παρακαταθήκη των τεκτονικών εργαστηρίων, προκειμένου τα μέλη τους, να αποκτήσουν την απαιτούμενη παιδεία και την ιστορική γνώση.

Προκειμένου όμως, να την υπηρετήσουν και να την αξιοποιήσουν, πρέπει να λαμβάνεται υπ’ όψη και ο προφορικός λόγος, η παράδοση, έτσι όπως οι άξιοι αδελφοί μας επαγωγικά μας την πρόσφεραν.

Η προσπάθεια καταγραφής της πορείας και δράσης της Στοάς «Αστήρ της Ανατολής» αρ. 880, της Ζακύνθου, υπό την Ηνωμένη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας, εκ μέρους μου, στηρίζεται σε όσα εξακολουθητικά διδάχτηκα φοιτώντας σ’ αυτήν.

Με συγκίνηση αφιερώνω το εγχείρημά μου τούτο, σ’ όλους εκείνους τους αδελφούς που με δέχτηκαν, με αγκάλιασαν, με στήριξαν, με δίδαξαν, με έμαθαν να εμπιστεύομαι τον εαυτό μου, με καθοδήγησαν να επικοινωνώ με τους άλλους …

Και αποτελεί ευλαβική κατάθεση και υποχρέωση, στην ιερή μνήμη τους, ελάχιστο τίμημα, σ’ όσα πολλά μου χάρισαν.

ΖάκυνθοςΙανουάριος 2012

                                                        Σ.Δ. αδ. Ιωάννης Μ. Δεμέτης

PAST GRAND STANDARD BEARER

in the UNITED GRAND LODGE of ENGLAND

Προλογικό Σημείωμα

Με τη συμπλήρωση των 150 χρόνων από την ίδρυση στη Ζάκυνθο, της Τεκτονικής Στοάς «Αστήρ της Ανατολής» αρ. 880 υπό την Ηνωμένη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας, δίνεται στη δημοσιότητα η εργασία του Π.Σ. αδ. Ιωάννη Μ. Δεμέτη, που γράφτηκε για την επέτειο και περιλαμβάνει τις ποικιλότροπες δράσεις της Στοάς, στα 150 χρόνια συνεχούς δραστηριότητάς της, καθώς και την παρουσία και συμμετοχή στα κοινά, ορισμένων από τους αδελφούς, που απόκτησαν την τεκτονική ιδιότητα σ’ αυτήν.

Οι αδελφοί που σκιαγραφούνται διακρίθηκαν για την πατριωτική, τεκτονική και την κοινωνική  προσφορά  τους, και αποτέλεσαν τους εργάτες εκείνους που μόχθησαν για να ορθοποδήσει ο Απελευθερωτικός αγώνας του 1821 και στη συνέχεια να σταθεροποιηθεί το Ελληνικό Κράτος.

Η προσφορά των μελών της Στοάς υπήρξε εξακολουθητική και καθοριστική και στα χρόνια που ακολούθησαν.

Οι άνθρωποι αυτοί έβαζαν προτεραιότητες και αθόρυβα εργάζονταν για το γενικό καλό.

Αφομοίωσαν ιδέες και οράματα και τις μεταλαμπάδευσαν δημιουργικά στην κοινωνία μας.

Η καλή φήμη για τη Στοά μας έχει εδραιωθεί σ’ ολόκληρο τον Ελλαδικό χώρο και όχι μόνο.

Δράττομαι της ευκαιρίας, από τη θέση του Σεβασμίου της Στοάς να εκφράσω τη χαρά μου για το έργο του Π.Σ. αδ. Ιωάννη Μ. Δεμέτη και την ικανοποίησή μου για το κλίμα που επικρατεί και σήμερα στη Στοά.

 

 

Νικόλαος – Ιωάννης Ζαχαρόπουλος

Σεβάσμιος Διδάσκαλος

 

 

                                                Στοά «Αστήρ της Ανατολής» Νο  880

Υπό την Ηνωμένη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας

Όταν πριν από 150 χρόνια, την 4ην Μαρτίου 1862α, εγκαθιδρυόταν στην Ανατολή της Ζακύνθου η Τεκτονική Στοά «Αστήρ της Ανατολής» Νο 1182β, υπό την Ηνωμένη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας, τα ιδρυτικά μέλη της ίσως και να προβληματίζονταν, λαμβανομένων υπ’ όψη προηγουμένων τεκτονικών δραστηριοτήτων στο γεωγραφικό χώρο της Επτανήσου, εάν η προσπάθειά τους θα είχε επιτυχία, εάν θα είχε συνέχεια, και εάν τελικά θα πραγματοποιούσαν τους στόχους και τους οραματισμούς τους, υπηρετώντας τα τεκτονικά ιδεώδη.

Σήμερα, ξεφυλλίζοντας το καλαντάρι του χρόνου και αξιολογώντας φήμη, δράσεις και προσφορές, προσμετράμε απόλυτα θετικά την όλη πορεία της, ενώ δεν παραλείπουμε να καίγουμε θυμίαμα ευγνωμοσύνης στους πρωτεργάτες και σ’ όλους εκείνους, που ακολούθησαν και υπηρέτησαν την ιδέα του Ελευθεροτεκτονισμού μέσα από τις στήλες της, με ό,τι αυτή συνεπάγεται, και για την κοινωνία του νησιού γενικότερα.

Τούτο, πρώτιστα, μέχρι και τη σημερινή εποχή, είναι φανερό τόσο από το κλίμα της γενικότερης αποδοχής, που έχει διαμορφωθεί για τη Στοά σ’ όλα τα στρώματα της κοινωνίας του νησιού, αλλά και για αναφορές στη φήμη και στη δράση της, και εκτός της Ζακύνθου.

Ανατρέχοντας στο Μητρώο των Μελώνγ, που σώζεται στο πολύτιμο αρχείο της, θα εστιάσω την έρευνά μου σε κάποιους αδελφούς, που μυήθηκαν σ’ αυτήν, σε μια προσπάθεια να προσμετρηθεί η παρουσία της Στοάς στην τοπική κοινωνία και να καταγραφεί, όσο τούτο είναι δυνατό, η αποδοχή  που η Στοά τύχαινε, με το να επιζητούν να περιλαμβάνονται στα μέλη της άνθρωποι ελεύθεροι και καλής φήμης, με πνευματικές ανησυχίες, προβληματισμούς, αναζητήσεις και διάθεση για προσφορά.

Μεγάλος είναι ο αριθμός των μελών της, που προέρχονται από τον ευρύτερο ελληνισμό, αλλά και το εξωτερικό, εκτός των γηγενών.

Το Μητρώο, αριθμεί στο αρχικό βιβλίο μητρώουδ 707 μέλη, και έτερα 281 στο νεώτερο από του έτους 1964 και εν χρήσει σήμερα τηρούμενο.

Με δεδομένο την επιλεκτική εισαγωγή των μελών και τις περιορισμένες κατ’ έτος συνεδρίες, όπως αυτές καθορίζονται από τα τεκτονικά συντάγματα και τον εσωτερικό κανονισμό της Στοάς, ο αριθμός αυτός των 988 μελών, για μια περιφερειακή Στοά, έστω και αν αυτή λειτουργεί στο νησί της Ζακύνθου με την ξεχωριστή τεκτονική παράδοση που το διακρίνει, θεωρείται ιδιαίτερα μεγάλος.

Ας κάνουμε όμως ένα ταξίδι, μια ιστορική αναδρομή στον Ελλαδικό χώρο, και στην παρουσία του Τεκτονισμού στην περιοχή μας, και εννοώ τα νησιά του Ιονίου, όπου βεβαιωμένα πρωτοπαρουσιάστηκε, πριν ακόμα διασφαλιστεί η δημιουργία του νέου Ελληνικού Κράτους, με την αυτονομία του και την εδαφική του οντότητα και κυριαρχία.

Προτού όμως κάνουμε το ταξίδι μας αυτό, ας εξετάσουμε ιστορικά τη δημιουργία του  Ελευθεροτεκτονισμού, όπως αυτή καταγράφεται στη σύγχρονη εποχή.

 

Γενικά περί Ελευθεροτεκτονισμού

 

Κοιτίδα του σημερινού Ελευθεροτεκτονισμού ως γνωστό θεωρείται η Αγγλία, που αν και η χρονολογία της γέννησής του δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί με ακρίβεια,  αναντίρρητα την εποχή της Αναγέννησης μετά το Μεσαίωνα, ανάστησε την ιδέα της ελευθερίας του ατόμου και αφύπνισε την αγάπη προς το συνάνθρωπο καλλιεργώντας την αδελφοσύνη. Βέβαιο πρέπει να θεωρείται ότι στην αναγέννηση αυτή συνέβαλε η Ελλάδα, με την παρουσία στη Δύση Ελλήνων καλλιτεχνών, διδασκάλων και άλλων λογίωνα.

Το έτος 1717 ο Σκωτσέζος πάστορας James Adnerson επεξεργάστηκε και συνέταξε τον καταστατικό χάρτη των Τεκτόνων, τους «αρχαίους Κανόνας» όπως είναι σήμερα γνωστοί ή «Σύνταγμα» του Adnerson.

Την ιδία χρονιά, Ιούνιος 1717, ιδρύεται η Μεγάλη Στοά του Λονδίνου, στο Πανδοχείο της Χήνας και της Σχάραςβ.

Το έτος 1723 δημοσιεύτηκε το Constitution Booκ of the Freemasons, το Σύνταγμα των Τεκτόνων, που  περιέχει τις θεμελιώδεις αρχές (old charges) του Adnerson, και που είναι η βάση του σημερινού Τεκτονικού συστήματος.

Από τη Βρετανία ο τεκτονισμός διαδόθηκε κατά το 18ο αιώνα, στην υπόλοιπη Ευρώπη και στις βρετανικές αποικίες, στην Ασία και στην Αμερική.

Το έτος 1725 ιδρύθηκαν οι πρώτες στοές στην Ιρλανδία και στη Γαλλία, το 1728 στην Ισπανία, το 1730 στην Ινδία και στην Αμερική, το 1735 στην Πορτογαλία και στη Σουηδία, το 1737 στη Γερμανίαγ.

Μετά το 1727 ο Τεκτονισμός είχε φτάσει και στην Αυστρία. Από εκεί πέρασε στην κεντρική Βοημία και ακολούθησε ίδρυση Στοάς στην Πράγα, ενώ κατά το 1733 δραστηριοποιήθηκε και στην περιοχή της Ιταλίας, όπου ιδρύθηκε η πρώτη Στοά, στη Φλωρεντία.

 

Ο Τεκτονισμός στο Ιόνιο

Από εκεί σαν κίνημα ιδεών, που στις βασικές του αρχές συγκαλέγονται η ισότητα και η ανεξιθρησκία, επικοινωνιακά, διαβαίνει το Ιόνιο πέλαγος, θαλάσσιο δίαυλο, που οριοθετεί τις προς τη δυτική Ευρώπη περιοχές της Ιταλίας, που κατακερματισμένη σε κρατίδια αγωνιούσε να βρει την εθνική ταυτότητά της, στην αντίπερα πλευρά, της κυρίως Ελλάδας, που θρηνούσε κάτω από το βάρβαρο Τούρκο δυνάστη ήδη από την εποχή της άλωσης της Πόλης, και αποτέλεσε εκτός των άλλων και τη γέφυρα, και για τη μεταφορά της Τεκτονικής Φιλοσοφίας.

Ενδιάμεσος σταθμός τα Επτάνησα, που τύχη αγαθή, τα προφύλαξε από την τουρκική παρουσία, ενώ αποτέλεσαν στην κυριολεξία πνευματική επαρχία της Ιταλίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. «Η Ζάκυνθος τότε δεν είναι παρά μια πνευματική επαρχία της Ιταλίας. Τα Επτάνησα παρέμειναν για αιώνες υπό την κυριαρχία της Βενετίας. Η καλή κοινωνία μιλάει ιταλικά και στέλνει τα παιδιά της να σπουδάσουν στην Ιταλίαα».

«Μεταφορείς οι Επτανήσιοι λόγιοι του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, διαδραμάτισαν, τότε, (και) τον μοιραίο ρόλο τους κατά τη «μετακένωση» του ευρωπαϊκού αφυπνιστικού φαινομένου. Πριν και κατά τον Αγώναβ».

Το έτος 1740 ανοίγει και η πρώτη Στοά στην Κέρκυρα, με το όνομα Benefizenza με Σεβάσμιο τον Ενετό Προβλεπτή (Regente), που εργαζόταν υπό τη Στοά της Βερόνας.

Μέλη της Στοάς υπήρξαν οι Erizzo, Cornaro, Moncenico, Gritti, Morosini και άλλοιγ.  Το έτος 1807 ανοίγει δεύτερη Στοά στην Κέρκυρα υπό το όνομα La Philogenie, η οποία το έτος 1809 μετονομάστηκε σε Sainte Napoleon, με Σεβάσμιο το Ferdinand Galle.

Η Στοά αυτή τίθεται υπό την ηγεσία του Mathieu Lesseps, πατέρα του Φερδινάνδου Lesseps, που διάνοιξε τη διώρυγα του Suez.

Η Στοά  Benifezenza, που προαναφέραμε, και που λειτουργούσε υπό τη Μεγάλη Ανατολή της Βερόνας και η Στοά Sainte Napoleon, το έτος 1809 υπαχθήκανε κάτω από τη Μεγάλη Ανατολή της Γαλλίας.

Εδώ θα πρέπει να αναφερθεί ότι, όπου υπήρχε ζων Ελληνισμός άρχισε να καλλιεργείται η ιδέα της Ελευθερίας και να αναπτύσσεται παράλληλα η ιδεολογία του Τεκτονισμού. Και αναφέρομαι στη δραστηριότητα, που αναπτύχθηκε από Έλληνες για την απελευθέρωση των Βαλκανίων, όπου με πρωτεργάτη τον Αντώνιο Κυριαζή ή Ρήγα, τον ονομασθέντα Φεραίο ή Βελεστινλή, ετέθη η ιδέα της αδελφοποίησης και απελευθέρωσης των χριστιανικών λαών, που ζούσαν κάτω από την Οθωμανική τυραννία. ανεξαρτήτως εθνικότηταςα.

Κατά το έτος 1811 ο συμπατριώτης μας Διονύσιος δε Ρώμας (1771-1857) διαδέχεται το Lesseps και ιδρύει τη Μεγάλη Εθνική Στοά της Ελλάδος εν Ανατολή Κερκύρας, της οποίας και γίνεται Μέγας Διδάσκαλοςβ.

Μετά τρία έτη το 1814, ιδρύει τη Γαληνοτάτη Μεγάλη Ανατολή της Ελλάδος εν Ανατολή Κερκύρας, την οποία και θέτει υπό την ηγεσία του Μεγάλου Διδασκάλου της Ηνωμένης Μεγάλης Στοάς της Αγγλίας, Δούκα του Sussex, αφού πρώτα διέκοψε κάθε σχέση με τη Μεγάλη Ανατολή της Γαλλίας, αλλά και τη Μεγάλη Στοά της Σκοτίας.

«Ανοιχτομάτης και διορατικός πολιτικός ο Διονύσιος Ρώμας έβλεπε ολοένα ότι η μοίρα της Επτανήσου ήταν αδιάρρηκτα δεμένη στον τροχό της Αγγλικής εξουσίας. Η εθνική αναγκαιότητα του επέβαλε πια να στραφή από την στιγμή εκείνη προς τους Άγγλους, αποβλέποντας στην υποστήριξη του αιτήματος της Ιονίου Γερουσίας για την πολιτική ανεξαρτησία των Επτανησίων. Η στροφή αυτή του πρώην γαλλόφιλου ήταν αναγκαία και απαραίτητη, αλλά έπρεπε να γίνη από τα παρασκήνια ή μάλλον από τους αθέατους διαδρόμους του Τεκτονισμούγ».

Είναι η εποχή που οι προετοιμασίες για την αποτίναξη του Τουρκικού ζυγού έχουν αρχίσει με την εμφάνιση και δραστηριοποίηση της Φιλικής Εταιρείας η οποία ακολούθησε τον τρόπο λειτουργίας των Τεκτονικών Στοών αναφορικά με τη μυστικότητα και την οργάνωσή τους.

Είναι γενικότερα αποδεκτό ότι όσοι πρωτοστάτησαν στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας, ιδιαίτερα στα Ιόνια νησιά, μυήθηκαν πρώτα στον Τεκτονισμό και κατόπιν εντάχθηκαν στη Φιλική Εταιρεία.

Ο Ρώμας γενόμενος μέλος της Φιλικής Εταιρείας, αμέσως θέτει τη Στοά ως προκάλυμμα αυτής, αλλά και την καθιστά πυρήνα για κάθε της δραστηριότητα.

«Ο Διονύσιος Ρώμας είναι ανέκαθεν ο αναγνωρισμένος απ’ όλους εθνικός απόστολος, ο εμπνευστής και δημιουργός της τεκτονικο-φιλικής ιδεολογίας και πράξεωςα».

 

Ο Τεκτονισμός στη Ζάκυνθο

Στη Ζάκυνθο τη 18η Μαρτίου 1815, ως Μέγας Διδάσκαλος, ο Διονύσιος δε Ρώμαςα, εγκαθιδρύει και εγκαινιάζει Στοά με την ονομασία «Αναγεννόμενος Φοίνιξ», ή Fenice Rissortaβ, υπό την αιγίδα της εν Κερκύρα λειτουργούσης υπό τον ίδιο Μεγάλης Εθνικής Στοάς της Ελλάδος, και σύμφωνα με τον Πολλάτο «…δια τας επειγούσας ανάγκας ας παρουσίαζεν η εξυπηρέτησις των Εθνικών σκοπώνγ».

Ο «Αναγεννόμενος Φοίνιξ» είναι ουσιαστικά και η πρόδρομος Στοά τής εν λειτουργία σήμερα Στοάς, που εξετάζουμε, με την ονομασία «Αστήρ της Ανατολής» Νο 880δ, η οποία και έχει υπό την κυριότητά της τα πρακτικά συνεδριάσεων, τα βιβλία παρουσίας, καθώς και διπλώματα μελών τόσο της ανωτέρω αναφερόμενης Στοάς, αλλά και άλλα επίσης έγγραφα, διαπιστευτήρια και τεκτονικά διπλώματα αδελφών, που εκδόθηκαν από διάφορες Στοές του εξωτερικού και της Επτανήσου, και που είχαν ευρεθεί στο αρχείο της.

Από της ημέρας εκείνης λοιπόν, μπορούμε να πούμε ότι αρχίζει και η δράση της Στοάς μας, που στην πραγματικότητα σημειώνει 197 έτη ζωής σήμερα, αν θέλουμε να κυριολεκτήσουμε, αναφερόμενοι στην παρουσία του Τεκτονισμού στο νησί μας, και μάλιστα στη συνεχή του παρουσία.

Στα σωζόμενα πρακτικά των συνεδριάσεων της Στοάς, κατά την εναρκτήριο συνεδρίαση αυτής, της 18ης Μαρτίου 1815α, ο εγκαθιδρύων Μέγας Διδάσκαλος Διονύσιος Ντε Ρώμας, ανέφερε την ύπαρξη και παλαιότερα στη Ζάκυνθο, Σκωτικής Στοάς, ή Στοάς λειτουργούσας σύμφωνα με τον αναμορφωμένο Σκωτικό τύπο, και σύμφωνα με τα πρακτικά της Fenize Rissorta, ίσως με την ονομασία «Φιλανθρωπία» (κατά τον Βούλτζο), η οποία μέχρι το 1810 εξέδιδε πιστοποιητικά Διδασκάλων Τεκτόνωνβ, όμως δεν κατόρθωσε να λάβει άδεια λειτουργίας από τις Σκωτικές Αρχές, καίτοι επεδίωξε επανειλημμένα τούτο, γεγονός, που δεν την κατέστησε κανονική. Επί πρόσθετα δε, η Στοά αυτή απένειμε συγκεχυμένους βαθμούς διαφορετικών δογμάτων με τρόπο όχι καθαρά τεκτονικό.

Ο Ρώμας, προκειμένου να προβεί στην εγκαθίδρυση του «Αναγεννόμενου Φοίνικα», και ύστερα από την απόφαση της Περιφερειακής Στοάς της Κέρκυρας, εγκαθιδρυμένης και υπαγομένης εις το Σκωτικό Φιλοσοφικό Δόγμα, με το διακριτικό τίτλο της «Beneficenza e Filogenia Riunite», η οποία είχε αποφασίσει όπως όλα τα Τεκτονικά Ιδρύματα εντός της επαρχίας της καταστούν κανονικά και εργάζονται υπό τη Μεγάλη Ανατολή της Γαλλίαςγ, καλεί ονομαστικά και βάσει εξουσιοδοτήσεως που του είχε δοθεί από το Κυρίαρχο Μητροπολιτικό Περιστύλιο, από 10ης ημέρας 7ου μηνός έτους 5811δ,  ορισμένους από τους αδελφούς, που είχαν δει το Τεκτονικό φως στη Ζάκυνθοε, και προβαίνει στην εγκαθίδρυση αυτής. Ζητά επίσης όπως η Μεγάλη Στοά της Κέρκυρας διορίσει και εγκαταστήσει τους πρώτους αξιωματικούς.

Η Στοά «Αναγεννόμενος Φοίνιξ» λειτουργεί πλέον κανονικά και όπως ιστορικά έχει τεκμηριωθεί, στα μέλη της περιλαμβάνονται όλοι σχεδόν οι Φιλικοί της Ζακύνθου

 

 

Μακρύς είναι ο κατάλογος των αδελφών, που μυούμενοι στο ναό του Αγίου Γεωργίου, ιδιοκτησία της οικογένειας Λατίνου, απέκτησαν την ιδιότητα του Φιλικού.

Οι Ρώμας, Δραγώνας, Στεφάνου, Φλαμπουριάρης, Λογοθέτης, Κουερίνος, Μαρτινέγκος, Καλύβας, Λεονταρίτης, Αρβανιτάκης, Πισκοπόπουλος, Σιγούρος, Δαμουλιάνος, Βαρβιάνης, Ψημάρης, Πινέλ και άλλοι πολλοί, θέτουν τον εαυτό τους στην υπηρεσία της Ελληνικής πατρίδας.

Κατά την προεπαναστατική εκείνη περίοδο οι αδελφοί φιλικοί, αξιοποιώντας κάθε δυνατότητα προσφέρουν τα μέγιστα στην πραγμάτωση του μεγάλου σκοπού.

Αλλά και μετά τον ξεσηκωμό, το νησί μας αποτελεί και πάλι, καταφύγιο όσων έφταναν κυνηγημένοι ζητώντας προστασία και στήριξη.

Οι αδελφοί της Στοάς, παρά την αντίδραση της καταπιεστικής διακυβέρνησης του αρμοστή Sir Thomas Maitland, τους προπηλακισμούς, εξορίες, διωγμούς, δημεύσεις των περιουσιών τους, συνεχίζουν απτόητοι και πάλι να πρωτοστατούν στο μεγάλης σημασίας πατριωτικό έργο τους.

Η αναφορά στο έργο των αδελφών μέσα από την προσφορά τους στην αποτίναξη του Τούρκικου ζυγού, την περίθαλψη των αγωνιστών και των γυναικόπαιδων, την οργάνωση της επιμελητείας του απελευθερωτικού αγώνα και την αποστολή κάθε είδους εφοδίων στους μαχόμενους αγωνιστές, την προς σταθεροποίηση του Ελληνικού Κράτους, óπως επανειλημμένα έχει αναφερθεί, πιστεύω ότι είναι από τις φωτεινότερες παρουσίες της Στοάς εκείνα τα δύσκολα χρόνια.

Ο Διονύσιος Ρώμας συστήνει την Επιτροπή Ζακύνθου, που ως γνωστόν απαρτίζεται από τον ίδιο και τους αδελφούς Κωνσταντίνο Δραγώνα και Παναγιώτη Στεφάνου, για να  κρατήσει το βάρος του πολέμου και να προβάλει τον αγώνα του έθνους. Ο Ντίνος Κονόμος γράφει χαρακτηριστικάα: «Δύο μεγάλα κατορθώματα της Επιτροπής Ζακύνθου ήταν: α΄) Η περίφημη αίτηση για την Αγγλική υποστήριξη ή προστασία του Ελληνικού Αγώνα και β΄) Οι κατασκοπευτικοί σύνδεσμοι που διατηρούσε στο στρατόπεδο του Ιμπραήμ. Η αίτηση εκείνη, με τις υπογραφές των αρχηγών της Ελληνικής Επαναστάσεως, υπήρξε μια έξοχη διπλωματική ενέργεια για την αναγνώριση του Ιερού Αγώνα και οφείλεται αποκλειστικά στην οξύτατη πολιτική διορατικότητα και κρίση του Διονυσίου Ρώμα. Και στα δύο αυτά μεγάλα κατορθώματα η Επιτροπή Ζακύνθου έδρασε, όπως θα φανή παρακάτω, από τα παρασκήνια και μέσω της πατριωτικής τεκτονικής Στοάς «Αναγεννηθείς Φοίνιξ».

Και παρά τη μυστικότητα, που απαιτούσαν οι συνθήκες της εποχής, οι δράσεις των αδελφών βοήθησαν να αναπτυχθεί εξ’ αρχής φιλοτεκτονική διάθεση στην κοινωνία του νησιού.

 

(Στο σημείο αυτό ανοίγω μια παρένθεση επισημαίνοντας την ανάγκη περαιτέρω έρευνας, πέραν βέβαια των όσων αναφέρει στο προαναφερόμενο βιβλίο του ο Ντίνος Κονόμος, αναφορικά με το ρόλο του Ρώμα, λόγω των επαφών και γνωριμιών του με τις Ευρωπαϊκές Κυβερνήσεις και ιδιαίτερα με αυτή της Μεγάλης Βρετανίαςβ, στη δημιουργία του νέου Ελληνικού Κράτους, με δεδομένο την υποβολή γραπτών αιτημάτων, για τη μεσιτεία της Αγγλίας προς επίλυση των πολεμικών επιχειρήσεων και την πολιτική ύπαρξη της Ελλάδας.

Είναι εμφανές, χωρίς βέβαια τούτο να ομολογηθεί, ότι εκμεταλλεύτηκε κατάλληλα, και την Τεκτονική του ιδιότητα, για την επιτυχία των στόχων του.

Θα πρέπει να μας προβληματίζει, και θα πρέπει να ερευνηθεί σε βάθος κάθε στοιχείο, που έχει σχέση με την παροχή εκ μέρους των Εγγλέζων τραπεζιτών, των δυο πρώτων δανείων προς το υπό σύσταση Ελληνικό Κράτος, όταν το έτος 1823 διαπραγματευόταν προς τούτο οι Ανδρέας Λουριώτης και Ι. Ορλάνδος, απεσταλμένοι της προσωρινής Κυβέρνησηςα.

Δεν πρέπει ακόμα να μας διαφεύγει το γεγονός ότι λόγω των σημαντικών ενεργειών και του Ρώμα, ο Αγώνας των Ελλήνων έτυχε αναγνώρισης στο εξωτερικό.

Πρέπει επίσης να αναφερθεί, ότι κατά την Εθνική Συνέλευση της Τροιζήνας προτάθηκε από το Ρήγα Παλαμίδη να εκλεγεί ο Διονύσιος Ρώμας, ως Κυβερνήτης της Ελλάδας.

Με ψήφισμα δε της Εθνοσυνέλευσης, της 5ης Μαΐου 1829, οι αδελφοί Διονύσιος Ρώμας, Κωνσταντίνος Δραγώνας και Παναγιώτης Στεφάνουβ ανακηρύχτηκαν μεγάλοι πολίτες και ευεργέτες της Ελλάδαςγ).

 

Οι αδελφοί λόγω των συγκυριών της εποχής, καίτοι σε κανένα πρακτικό στις συνεδριάσεις της Στοάς, δεν σημειώνεται κάτι το μη Τεκτονικό, σίγουρα θα ανάλωναν το χρόνο τους στην υπηρεσία του αγώνα.

Ο Μαρίνος Πολλάτος γράφει στο βιβλίο του «Διακόσια χρόνια του Ελληνικού Τεκτονισμού 1740-1940»: «Είναι λυπηρόν ότι τα πρακτικά των τότε εργαζομένων Στ. εν Επτανήσω, άλλα μεν μετεφέρθησαν εν Αγγλία, άλλα δε απωλέσθησαν και άλλα επί σειράν ετών αναγράφουν ότι, κατόπιν αποφάσεως της Στοάς, η περίληψις των εργασιών δεν θα καταχωρηθή εις το πρακτικόνδ».

Οι οπλαρχηγοί του απελευθερωτικού αγώνα Κολοκοτρώνης, Νικηταράς, Πλαπούτας, οι Πετιμεζάδες και άλλοι, που κατέφταναν στο νησί, συσκέπτονται με τους αδελφούς τους φιλικούς και τέκτονες, για το κοινό καλό.

Έχει βέβαια προηγηθεί για τους αγωνιστές, η μύησή τους εις τα της Φιλικής Εταιρίας, στο ναό του Αγίου Γεωργίου της οικογένειας Λατίνου, από το μονόφθαλμο ιερέα Άνθιμο Αργυρόπουλο.

Σχετικά για τον Κολοκοτρώνη γράφει ο Μαρίνος Πολάττος: «Εις την Ζάκυνθον κατέφυγον ο Θ. Κολοκοτρώνης ότε κατεδιώκετο από τους Τούρκους, εκεί κατετάγη εις τον Ελληνικόν Στρατόν της Αγγλικής Προστασίας κατά το 1810 ως λοχαγός, και διακριθείς εις τας κατά των Γάλλων μάχας εν Λευκάδι εγένετο Ταγματάρχης, ον βαθμόν διετήρησε και μετά την διάλυσιν του Ελληνικού Στρατού επί δύο ακόμη έτη. Εκεί εμυήθη εις τον Τεκτ. και εις τα της Φιλικής Εταιρείας και άλλους κατήχησεν, εκεί άφησε την οικογένειάν του όταν κατήλθεν εις την Πελοπόννησον ίνα αγωνισθή κατά του τότε εχθρού της Ελληνικής φυλήςε».

Μετά μικρή διακοπή κατά το έτος 1820, τούτο συμπεραίνεται από την έλλειψη πρακτικών, χωρίς όμως και να θεωρείται σίγουρο, η Στοά επαναρχίζει εργασίες το έτος 1832.

Η αναστολή της δράσης της Στοάς ίσως να οφειλόταν σε προφυλάξεις των αδελφών μετά την προδοσία του Διόγου το έτος 1820, ο οποίος αποκάλυψε τη δράση των Φιλικοτεκτόνων, την οποία είχε πληροφορηθεί από τον Κολοκοτρώνη, στον Αλή Πασά Τεπελενλή.

Ο αιμοβόρος πασάς ειδοποίησε σχετικά τον Άγγλο αρμοστή στην Κέρκυρα Sir Thomas Maitland, ο οποίος διέταξε τον έπαρχο της Ζακύνθου Ross να προβεί σε έρευνες και συλλήψεις. Οι στρατιώτες του Ross περικύκλωσαν το σπίτι του Ρώμαα προκειμένου να αρχίσουν έρευνες. Ο έπαρχος Ross ήταν μαθητής Τέκτονας και ο Ρώμας, τον οποίο γνώριζε ως Μέγα Διδάσκαλο, του αποκάλυψε ότι στο σπίτι του φυλάσσονται έγγραφα μεγάλης τεκτονικής σημασίας, και τον κατέστησε υπεύθυνο για τυχόν αποκάλυψή τους. Ο Ross πτοήθηκε και διέταξε τη διακοπή του αποκλεισμού του σπιτιού και τη ματαίωση της έρευνας.

Την ίδια νύκτα τα έγγραφα και ό,τι άλλο είχε σχέση με τον Τεκτονισμό και τον Απελευθερωτικό αγώνα του 1821 φυγαδεύτηκαν και αποκρύφτηκαν.

Ο Maitland ακολουθώντας τις εντολές του λόρδου Κάστλερη προσπαθεί να καταπνίξει κάθε προσπάθεια που έχει σχέση με τον Απελευθερωτικό αγώνα, εξαπολύοντας διωγμούς κατά των αδελφών. Ο Δραγώνας φυλακίζεται, άλλοι διαπομπεύονται και εξευτελίζονται. Ο Ρώμας συνοδευόμενος από τους Σιγούρο και Φλαμπουριάρη αναχωρεί για τη Βενετία. Ο Κολοκοτρώνης αναχωρεί κρυφά για το Μοριά, όπου τίθεται επικεφαλής των Ελληνικών χερσαίων δυνάμεων.

Στα πρακτικά της Στοάς «Αναγεννόμενος Φοίνιξ» της 19ης Νοεμβρίου 1832, αναγράφεται ότι «διακοπεισών επ’ ολίγον των εργασιών δια τους γνωστούς λόγους, συνέρχεται και πάλιν η Στοά, ο αδελφός Δραγώνας φέρεται συνιστών όπως ληφθή μέριμνα δια την συγκέντρωσιν του διασπαρέντος αρχείου αυτής. Ατυχώς όμως ουδέν τοιούτον έγγραφον έφθασεν μέχρις ημώνβ».

Η επ’ ολίγον αυτή διακοπή λειτουργίας της Στοάς, που λόγω έλλειψης πρακτικών λογίζεται ενδεκάχρονη, ίσως και να μη ανταποκρίνεται σε πραγματικά στοιχεία, δεδομένου ότι ο Ρώμας είχε επιστρέψει από τη Βενετία το έτος 1824 και η αγγλική πολιτική προς τους αγωνιζόμενους Έλληνες είχε αλλάξει με το διορισμό του Γεωργίου Κάννιγκ ως αρμοστή.

Το έτος 1843 η Μεγάλη Εθνική Στοά της Ελλάδος στην Κέρκυρα «πέφτει σε ύπνο», η τοπική Στοά εξακολουθεί να εργάζεται, χωρίς να ξεκαθαρίζεται κάτω από ποία Τεκτονική δύναμη λειτουργούσε, και την 28η Απριλίου 1848 συνεδριάζει για τελευταία φορά.

Πρέπει να επισημανθεί ότι, τη χρονική περίοδο που ορίζεται από τον Ιανουάριο του έτους 1837 μέχρι και το Νοέμβριο του 1842, αρχίζουν να γίνονται διεργασίες για την Ένωση με την Ελλάδα και μέσα από την Στοά. Τότε εκφράζεται και η ευχή να σταματήσουν οι εργασίες να εκτελούνται Ιταλικά και να διεξάγονται πλέον στα Ελληνικά, τα οποία και είναι η Εθνική γλώσσα των αδελφών. Σύμφωνα με τον αδ. Βούλτζογ παρότι σχηματίστηκαν ειδικές επιτροπές προκειμένου να μεταφράσουν τους Κανόνες, Κανονισμούς και Τυπικά, δεν κατορθώθηκε τούτο διότι η εργασία τους δεν ολοκληρώθηκε έγκαιρα. Η πρώτη συνεδρίαση όμως στα Ελληνικά, πραγματοποιήθηκε την 28η Μαΐου 1848.

Τον Ιανουάριο του 1859, αδελφοί της Στοάς, συνέρχονται και συνιστούν νέα Στοά και ζητούν αναγνώριση από τη Μεγάλη Στοά της Γαλλίας, η οποία και τους παρέχεται την 6η Φεβρουαρίου 1860. Η νέα Στοά με την ονομασία Etoile λειτουργεί υπό τη Μεγάλη Ανατολή της Γαλλίας.

Μετά όμως τα προβλήματα, που δημιουργήθηκαν από την απόπειρα κατά της ζωής του Αυτοκράτορα της Γαλλίας Ναπολέοντος του Γ΄ το 1858, και την απόδοση της ευθύνης της απόπειρας στους Τέκτονες, και μετά την απαίτηση για την παραίτηση του Μεγάλου Διδασκάλου της Στοάς της Γαλλίας, Πρίγκιπα Lucien Murat, κατά το 1861 η Στοά Etoile διαμαρτυρήθηκε με την αποστολή υπομνήματος προς τη Μεγάλη Ανατολή της Γαλλίας και τον Αυτοκράτορα, για καταπάτηση των τεκτονικών δικαιωμάτων και προνομίων της, και ανέστειλε τις εργασίες της.

Λόγω της ιστορικής αξίας του υπομνήματος τούτου και των θέσεων των αδελφών, ακολουθεί το σχετικό πρακτικό, που συντάχθηκε κατά τη συνεδρίαση της 14ης Φεβρουαρίου του έτους 1862, και στο οποίο πρακτικό στην ιταλική αναγράφεταια.

 

«Η Σεβάσμια Στοά «Αστήρ» συνήλθε εις τόπο μυστηριώδη όπου βασιλεύει η ειρήνη, η αρμονία και η αγάπη, προεδρευόμενη υπό του 1ου Επόπτου αδ. Ulmer (ασθενούντος του Σεβ. αδ. Διονυσίου Λαγουϊδάρα), του αδ. Sargint κατέχοντος τη 2α σφύρα, και την τρίτη ο έμπειρος αδ. Διονύσιος Ξερογιαννόπουλος, παρόντες δε οι αδ. Γ. Λαγουϊδάρας ρήτορας και Αντώνιος Τερτσέτης γραμματέας. Ανοίχθησαν οι εργασίες σε βαθμό Μαθητού και διαβάστηκε ο πίνακας των πρακτικών της προηγουμένης συνεδριάσεως και εγκρίθηκαν υπό του Οκταγώνουβ, κατόπιν συμπέρανε ο ρήτορας, τα συμπεράσματα του οποίου εγκρίθηκαν από όλους τους αδελφούς.

»Ο αδ. Ulmer ενημέρωσε το Οκτάγωνο ότι, επειδή ο Σεβάσμιος είναι ασθενής, τον επιφόρτισε να ανοίξει τις εργασίες για ένα θέμα κορυφαίας σημασίας. Είπε ότι το θέμα περί του οποίου πρόκειται, αφορά τη θέση μας έναντι της Μεγάλης Ανατολής της Γαλλίας εκ της οποίας εξαρτώμεθα: «Γνωρίζετε ότι σε λίγες ημέρες πρόκειται να λήξει η συνδρομή μας για το έτος 1862. Ήδη γνωρίζετε ότι η Μεγάλη Ανατολή της Γαλλίας ευρίσκεται συνεχώς εν μέσω διχονοιών, ότι ένα μέρος των μελών εκείνου του Συμβουλίου έχει απευθυνθεί προς διάφορες Στοές που υπόκεινται σ’ αυτό, προκειμένου να τις προτρέψουν να μην αποστείλουν την συνδρομή τους προς την Μεγάλη Ανατολή και τελικά να μην αγνοήσουν την παρέμβαση της Αυτοκρατορικής Κυβερνήσεως στο Τεκτονικό Τάγμα, η οποία όρισε, κατά παράβαση του Συντάγματος και των Γενικών Κανονισμών του Τάγματος, ένα Μεγάλο Διδάσκαλο εις το πρόσωπο του Στρατάρχη Magnan. Ούτως εχόντων των πραγμάτων η Διοίκηση της παρούσης Στοάς αισθάνεται την υποχρέωση, πριν να προβεί εις την αποστολή των χρημάτων, να λάβει τη γνώμη σας επί του θέματος αυτού.

»Ο αδ. Ρήτορας ζήτησε το λόγο και, αφού ανέπτυξε το θέμα βασιζόμενος σε διάφορες αναφορές, πρότεινε στη Στοά την αναστολή των εργασιών έως ότου ο Τεκτονισμός εις τη Γαλλία αποκτήσει και πάλι τα  δικαιώματά του. Η πρόταση του αδ. Ρήτορα υποστηρίχτηκε από όλους τους αδ.

»Κατόπιν ο Ρήτορας ολοκλήρωσε, και το Οκτάγωνο με ομοφωνία των ψήφων, αποδέχτηκε την ακόλουθη απόφαση:

»Λαμβάνοντας υπ’ όψη ότι ο Τεκτονισμός είναι ένας Φιλανθρωπικός θεσμός, ο οποίος μη έχοντας ως σκοπό να συνωμοτεί ενάντια στη θρησκεία ή στις Κυβερνήσεις, δεν θα μπορούσε ποτέ να καταστεί το όργανο των φιλοδοξιών, ή το αντικείμενο πολιτικών διώξεων.

»Θεωρώντας ότι η Κοινότητα των Ελευθέρων Τεκτόνων θα πρέπει να υπάρχει για αυτήν την ίδια, χωρίς να έχει ανάγκη της εξουσιοδοτήσεως των Κυβερνήσεων.

»Θεωρώντας ότι αύτη ήταν πάντα ανεκτή, και οι νόμοι της και τα μυστήριά της είχαν γίνει σεβαστά από όλες τις Κυβερνήσεις που είναι καλά οργανωμένες, που αγαπούν την πρόοδο της ανθρώπινης κοινωνίας και που καθοδηγούνται από τη δικαιοσύνη και την ελευθερία.

»Θεωρώντας ότι είναι βασικό τα μυστήρια του Τεκτονισμού και οι νόμοι του να είναι απολύτως απαραβίαστα.

»Θεωρώντας ότι, εις τη Γαλλία η Αυτοκρατορική Κυβέρνηση έχει παραβιάσει τα μυστήρια και τους νόμους του Τεκτονισμού εισάγοντας πράκτορες της αστυνομίας εντός του Τεκτονικού Ναού, και αναβάλλοντας βιαίως τις συνεδριάσεις της Μεγάλης Ανατολής για χρόνο σχεδόν αόριστο.

»Θεωρώντας ότι ο Μέγας Διδάσκαλος του Τάγματος, ο Πρίγκιπας Murat, ο οποίος φαίνεται ότι ήταν η αιτία του σκανδάλου, υποχρεώθηκε να υποβάλλει την παραίτησή του, και οι τεκτονικές εξουσίες της Μεγάλης Ανατολής της Γαλλίας κατά συνέπεια ευρίσκονται σε σύγκρουση και πλήρη δυσαρμονία.

»Θεωρώντας ότι ο Ναπολέων ο Γ΄ Αυτοκράτορας των Γάλλων (για τον οποίον εξάλλου τα μέλη της Στοάς «Αστήρ» τρέφουν τον πλέον βαθύ σεβασμό ως αρχηγού ενός ενδόξου έθνους) στην παρούσα περίπτωση παραγνώρισε τα δικαιώματα του Τεκτονισμού γενικώς και παραβίασε τους νόμους της Μεγάλης Ανατολής  της  Γαλλίας, ιδιαιτέρως θέτοντας την Κοινότητα των Ελευθέρων Τεκτόνων υπό την επίβλεψη της αστυνομίας, και εισάγοντας βιαίως μεταρρυθμίσεις στο Σύνταγμα που δεν είναι συμβατές με την ελευθερία και τις βασικές αρχές του Τεκτονισμού.

»Θεωρώντας ότι, η Αυτού Αυτοκρατορική Μεγαλειότητα, αντίθετα με τους Τεκτονικούς νόμους και κατά παράβαση του Συντάγματος της Μεγάλης Ανατολής εξέλεξε αυθαίρετα το νέο Μεγάλο Διδάσκαλο του Τάγματος στο πρόσωπο του Στρατάρχη  Magnan.

»Θεωρώντας ότι οι θυγατέρες Στοές της Μεγάλης Ανατολής δε δύνανται να αποδεχθούν και να σεβαστούν αυτή την παράνομη εκλογή.

»Εν τέλει θεωρώντας ότι το Σύνταγμα της Μεγάλης Ανατολής της Γαλλίας, προς το οποίο οι Γάλλοι Τέκτονες έχουν δώσει όρκο πίστεως, έχει διαμελιστεί από εκείνες τις ίδιες τις Αρχές που όφειλαν να το διατηρούν απαραβίαστο, τα μέλη της Στοάς της Ζακύνθου «Ο Αστήρ», υιοθέτησαν εν ομοφωνία την κατωτέρω απόφαση:

Άρθρο 1. Οι εργασίες της Στοάς της Ζακύνθου «Ο Αστήρ» παύουν έως ότου ο Τεκτονισμός στη Γαλλία επανακτήσει τα δικαιώματά του και την πλήρη ελευθερία του.

Άρθρο 2.  Ένα αντίγραφο της παρούσης αποφάσεως να σταλεί στη Μεγάλη Ανατολή της Γαλλίας.

»Στη συνέχεια περιήλθε ο σάκος της ελεημοσύνης ο οποίος απέδωσε πένες 32 και εν πλήρες μεσονύκτιο έκλεισαν οι εργασίες με τους συνήθεις τύπους, υπό τη μορφή της παύσεως.

Για το Σεβ. Διδ. C. Ulmer 1ος Επ.

Για τον 1ο Επ. R. Sargint 2ος Επ.

Για το 2ο Επ. Δ. Ξερογιαννόπουλος

Ο Ρήτορας Γ. Λαγουϊδάρας

Ο Γραμματέας Α. Τερτσέτης

Οι αδ. Δ. Λαγουϊδάρας, Α. Κουτούβαλης, Ι. Κοκκίνης, John Jow Lake, Σπυρ. Πελεκάσης, Αριστ. Τσερετόπουλος, Δ. Α. Κεφαληνός,  Pasquale Balestra, Ι. Πλέσσας, Γ. Μερκάτης-Κούρτσολας, Δ. Μινώτος, Β. Ζαβός, Κ. Μπαχώμης, Δ. Πουπλίκολας, Β. Βαρβιάνης, Δ. Μ. Στεφάνου, Ι. Κρενδιρόπουλος, Δ. Γρόπας,  S. M. Chind, Χρυσοπλεύρης Κουερίνος, Α. Κομιώτης, Ι. Μάργαρης, John Lindsay, Ελισαβέτιος Μαρτινέγκος, Alessandro De Rossi, Β. Ν. Γκιούρος».

 

 

 

                                            Αστήρ της Ανατολής 880

 

Ύστερα από την ενέργεια αυτή, οι αδελφοί της Στοάς, απευθύνθηκαν στη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας και ζήτησαν άδεια ίδρυσης Στοάς υπό την αιγίδα τηςα. Ακολούθησε η έκδοση της σχετικής άδειας και η εγκαθίδρυση τής Στοάς, την 4η Μαρτίου 1862β.

Η εγκαθίδρυση πραγματοποιήθηκε από επτά Πρώην Σεβασμίουςγ, της υπό τη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας, λειτουργούσης στην Κέρκυρα, Στοάς «Πυθαγόρας» αρ. 654.

Η Στοά «Πυθαγόρας» αποτελείτο από Άγγλους αδελφούς, που είχαν αποχωρήσει από τις Στοές «Αγαθοεργία» και «Φιλογένεια». Η Στοά αύτη λειτουργούσε υπό την αιγίδα της Μεγάλης Ανατολής της Ελλάδος, και την 3.12.1823 ζήτησε την προστασία της Μεγάλης Στοάς της Αγγλίας. Άγνωστο πότε έπαψε να λειτουργεί και επαναλειτούργησε την 9.10.1837, όπου έλαβε τον αριθμό 654. Ίσως μετά την αποχώρηση των Άγγλων από τα Επτάνησα το 1864, η Στοά να αυτοδιαλύθηκε και τα αρχεία της να μεταφέρθηκαν στην Αγγλίαδ.

Στο Μητρώο των μελών της Στοάς «Αστήρ της Ανατολής», αναφέρονται ως ιδρυτικά μέλη 47 αδελφοί, σ’ αυτούς περιλαμβάνονται 29 αδελφοί, που προέρχονται από την  Etoileε.

Τα ιδρυτικά μέλη, η ιδιότητά τους και η Στοά στην οποία ανήκαν, αναφέρονται στη σελίδα 22 του Μητρώου, με μεταγενέστερη προφανώς εγγραφή, ενώ στις προηγούμενες σελίδες από τη σελίδα 1 έως και την 4, υπάρχει αλφαβητική καταχώρηση των μελών. Ακολουθεί μέχρι και τη σελίδα 21, η κατά χρονολογική σειρά εγγραφή των μελών. Όλες οι προαναφερόμενες εγγραφές, έχουν γίνει σε κάθετη σειρά γραφής και από αριστερά προς τα δεξιά. Ενώ από τη σελίδα 22 ακολουθείται η συνήθης καθιερωμένη, οριζόντια γραφή.

Μεταφέρω τα ονοματεπώνυμα των αδελφών, όπως έχουν καταχωρηθεί στη σελίδα 22.

 

Των πρώτων οκτώ αδελφών τα ονοματεπώνυμα, έχουν γραφεί αγγλικά όπως και όσων άλλων έχουν την αγγλική υπηκοότητα, ενώ των υπολοίπων στα ελληνικά.

1.  Charles Mastermam Smythα, Διοικητής 2ου Τάγματος, Στ. 114 και 654 Σ. Διδ.

2.  Charles Christofer Piper, χειρούργος.

3.  John Zoseph Lake, λοχαγός, Στ. 654 και 717.

4.  Errington Bisdale, ταγματάρχης.

5.  Robert Grey Selby, υπολοχαγός, Στ. 654.

6.  Henoy Gipps, ταγματάρχης.

7.  Janes Taylor, έμπορος, Στ. 654 β.

8.  Charles Thomas Wilson, ετών 25, αξιωματικός.

9.   Διονύσιος Λαγουϊδάρας, ετών 41, έμπορος, Σ. Δ.

10. Αντώνιος Κουτούβαλης, ετών 65, κτηματίας, Σ. Δ.

11. Γεώργιος Μερκάτης, ετών 48, κτηματίας, Π. Σ. γ

12. Ιωάννης Κοκκίνης, ετών 65, δικηγόρος, Π. Σ.δ

13. Βασίλειος Βαρβιάνης, ετών 30, ιδιώτης, Π. Σ.

14. Christophor Ulmer, ετών 30, υποπρόξενος της Πρωσίας, Π. Σ.

15. Διονύσιος Ξερογιαννόπουλος, ετών 33, έμπορος, Σ. Δ.

16. Άγγελος Κομιώτης, ετών 41, Σ. Δ.ε

17. Richart Sargent, ετών 38, κτηματίας.

18. Διονύσιος Κεφαληνός, ετών 67, έμπορος.

19. Σπυρίδων Δημητρόπουλος, ετών 49, ράπτης.στ

20. Κωνσταντίνος Μπαχώμης, ετών 53, έμπορος.

21. Ελισαβέτιος Μαρτινέγκος, ετών 29, κτηματίας και λόγιος.

22. Ιωάννης Μάργαρης, ετών 27, ιατρός.

23. Σπυρίδων Πελεκάσης, ετών 48, φαρμακοποιός.

24. Διονύσιος Πουπλίκολας, ετών 55, ζωγράφος.

25. Αριστοτέλης Τσερετόπουλος, ετών 38, έμπορος.

26. Πιέρος Βολτέρας, ετών 47, ιδιώτης.

27. Pascuale Balestra, ετών 38, μηχανουργός.

28. Γεώργιος Λαγουϊδάρας, ετών 47, κτηματίας και λόγιος.

29. Αντώνιος Τερτσέτης ετών 37, δικηγόρος.

30. Αλέξανδρος Ρώσσης, ετών 34, συμβολαιογράφος.

31. Δημήτριος Μινώτος, ετών 37, δικαστής.

32. Σπυρίδων Μαρκόπουλος, ετών 33, ιατρός.

33. Δημήτριος Γρόπας, ετών 50, κτηματίας.ζ

34. Ιωάννης Κρενδιρόπουλος, ετών 48, έμπορος.

35. Henry Wrench, ετών 47, Εφημέριος της Αγγλικανικής Εκκλησίας.

36. Ευστάθιος Λογοθέτης, ετών 32, κτηματίας.

37. Νικόλαος Μπαμπάσης, ετών 48, έμπορος.

38. John Lindsey, ετών 41, τραπεζίτης.

39. Βασίλειος Γκ(ι)ούρος, ετών 34, έμπορος.

40. Διονύσιος Κοκκίνης, ετών 30, δικηγόρος.

41. Jοhn Woodtey, ετών 52, έμπορος.

42. Κωνσταντίνος Ζαχαριάδης, ετών 49, τελωνειακός υπάλληλος.

43. Βασίλειος Ζαβός, ετών 32, λιμενάρχης.

44. Χρυσοπλεύρης Κουερίνος, ετών 49, κτηματίας.

45. Ιωάννης Πλαίσας, ετών 33, υπάλληλος.

46. Διονύσιος Στεφάνου, ετών 27, Ιδιώτης.

47. Στέφανος Κουίνδας, ετών 35, Υπάλληλος.

Στα ιδρυτικά μέλη βλέπουμε να περιλαμβάνονται εκτός των Άγγλων στρατιωτικών, και αδελφοί από όλα τα κοινωνικά στρώματα του νησιού, που δραστηριοποιούνται σε επιστημονικούς, επαγγελματικούς και πολιτιστικούς τομείς.

 

Η παρουσία και κοινωνική προσφορά της Στοάς γίνεται αισθητή με τη φιλανθρωπική δράση που αναπτύσσει οργανώνοντας εράνους για την περίθαλψη των επιστράτων του 1878 που κατέφτασαν στο νησί, των σεισμοπαθών του 1893, των οικογενειών των θυμάτων πολέμου του 1897, υπέρ του Παναγίου Τάφου το 1903, των σεισμοπαθών της Ιταλίας του 1909, των σεισμοπλήκτων της Ζακύνθου του 1912, των οικογενειών των θυμάτων των πολέμων 1912 και 1922, και των προσφύγων της Μικρασιατικής καταστροφής.

Ιδιαίτερα όμως ξεχώρισε όταν ανέλαβε την πρωτοβουλία για την οργάνωση των εορτών της εκατονταετηρίδας από τη γέννηση του Εθνικού Ποιητή Διονυσίου Σολωμού, το έτος 1898, και τη δημιουργία στις αίθουσές της του πρώτου Μουσείου Σολωμού με τη φύλαξη και έκθεση των χειρογράφων του ποιητή.

Στη συνέχεια πρωτοστάτησε μετά τη σεισμοπυρκαγιά  του 1953 στην ανέγερση και στελέχωση του μετασεισμικού Μουσείου Σολωμού στη νέα πόλη της Ζακύνθουα.

Το έτος 1925 προέβη στην αγορά και στη συνέχεια στην αναστήλωση του υπό των σεισμών του 1893 καταστραφέντος Ναού του Αγίου Γεωργίου των Φιλικώνβ.

Με ενέργειες και πάλι της Στοάς, μετά τους σεισμούς του Αυγούστου του 1953, ανοικοδομήθηκε ο ιστορικός ναός, από το 701 Τάγμα Μηχανικού. Ήταν το πρώτο κτίσμα που οικοδομήθηκε μετασεισμικά στο νησί γ.

Μεγάλης σημασίας προσφορά στην κοινωνία του νησιού αποτέλεσε η ίδρυση και λειτουργία το έτος 1928 της «Εσπερινής Σχολής Απόρων Παίδων, ο Άγιος Διονύσιος».

Τον Οκτώβριο του έτους 1931, με διάταγμα του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, αναγνωρίζεται η Στοά ως Νομικό Πρόσωπο.

Το σχετικό διάταγμα, δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, στη σελίδα 2909δ και απαρτίζεται από 8 άρθρα.

Το Νοέμβριο του 1931, λόγω των προβλημάτων, που ανακύπτουν στις σχέσεις Ελλάδος και Μεγάλης Βρετανίας, με αφορμή το καθεστώς των Ελλήνων της Κύπρου, αδελφοί ζήτησαν σε ανοικτή Στοά τη σύνταξη και αποστολή έκκλησης προς τη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας, προκειμένου να παρέμβει εις την Αγγλική Κυβέρνηση υπέρ των αδελφών Κυπρίων.

Το Νοέμβριο του 1931, λόγω των προβλημάτων, που ανακύπτουν στις σχέσεις Ελλάδος και Μεγάλης Βρετανίας, με αφορμή το καθεστώς των Ελλήνων της Κύπρου, αδελφοί ζήτησαν σε ανοικτή Στοά τη σύνταξη και αποστολή έκκλησης προς τη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας, προκειμένου να παρέμβει εις την Αγγλική Κυβέρνηση υπέρ των αδελφών Κυπρίων.

Από τη διοίκηση της Στοάς δόθηκε η σύμφωνη με τα Τεκτονικά Συντάγματα, στερεότυπη απάντηση: «Λυπούμεθα, αλλ’ η Μεγάλη Στοά πιστή εις το Σύνταγμα αυτής αρνείται να λάβη θέσιν εις οιανδήποτε πολιτικήν ή θρησκευτικήν έριδα ή αντίθεσιν».

Το πρόβλημα λοιπόν που δημιουργήθηκε, είχε σαν αποτέλεσμα να αποχωρήσει ομάδα αδελφών και να συστήσει το έτος 1934, την ετέρα Στοά στο νησί, που με την ονομασία «Ήλιος» λειτουργεί έκτοτε υπό τη Μεγάλη Στοά της Ελλάδος.

Αμέσως μετά την απομάκρυνση των Γερμανών τη 14η  Σεπτέμβρη 1944, με ομόφωνη απόφαση των μελών της Στοάς, παραχωρήθηκε το κτήριο για τη στέγαση της Αγγλικής Συμμαχικής Αποστολής, όπου με επικεφαλή το Θεόφιλο Σαρίκα, λοχαγό Flay, δρούσε υπονομευτικά την περίοδο της κατοχής κρυμμένη στην ορεινή Ζάκυνθο.

Η εγκατάσταση της αποστολής στη Στοά, έλαβε χώρα την 23η  Σεπτεμβρίου 1944.

Το κτήριο της Στοάς ακολουθώντας την τύχη της Χώρας, της πρωτεύουσας του νησιού, καταστράφηκε στους σεισμούς του Αυγούστου του 1953, και μετά τον αναδασμό που ακολούθησε, ανοικοδομήθηκε το σημερινό νέο κτήριο.

Στην πανηγυρική συνεδρίαση εγκαθίδρυσης του νέου κτηρίου που πραγματοποιήθηκε τη 16η Μαΐου 1963, παρίστατο και ο Πάνυ Σεβάσμιος Βοηθός Μέγας Διδάσκαλος της Μεγάλης Στοάς της Αγγλίας Στρατηγός Sir Allan Adair και Μεγάλοι Αξιωματικοί των Μεγάλων Στοών της Αγγλίας και της Ελλάδος, και ο αδ. Πλάτωνας Μεταξάς της Ελληνικής Στοάς του Λονδίνου.

Το έτος 1989 επισκέφτηκε τη Στοά ο Μέγας Γραμματέας της Ηνωμένης Μεγάλης Στοάς της Αγγλίας Σεβάσμιος αδ. Higham και ανοίγει πλέον ο δρόμος για την ίδρυση και εγκατάσταση του Περιστυλίου της Ιεράς Βασιλικής Αψίδος, το οποίο υπάγεται στη δικαιοδοσία του Υπάτου Περιστυλίου της Αγγλίαςα

Είχε προηγηθεί η μετάβαση στην Αγγλία το έτος 1990, ομάδας αδ. όπου και εξυψώθηκαν στο περιστύλιο Λέσγουορθ του Λονδίνου.

Το ταξίδι στην Αγγλία, συνέβαλε να αναθερμανθούν οι σχέσεις της Στοάς με την Η.Μ.Σ.Τ.Α., και ακολούθησε και άλλη επίσκεψη ομάδας αδελφών της Στοάς μας στο Λονδίνο, το έτος 1992, όπου συμμετείχαμε στις πανηγυρικές εκδηλώσεις για τα 275 χρόνια από την ίδρυση της Μεγάλης Στοάς της Αγγλίαςβ.

Πρέπει να αναφερθεί ότι το Λάβαρο της Στοάς, από το έτος 1962, φέρει τα χρώματα των ταινιών του διακεκριμένου Τάγματος των Αγίων Μιχαήλ και Γεωργίου, του οποίου Μέγας Άρχοντας είναι ο Δούκας του Κεντ, ο οποίος και εκχώρησε το προνόμιο αυτό στη Στοάγ μας, προνόμιο υψηλής ευθύνης και ιδιαίτερα τιμητικό.

Όπως είναι γνωστό η Στοά «Αστήρ της Ανατολής» αρ. 880, από της ιδρύσεώς της διατηρεί το προνόμιο της απευθείας επικοινωνίας, με την Ηνωμένη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας, χωρίς την ανάγκη παρεμβολής άλλης τεκτονικής αρχής.

Με δεδομένο δε τη συνέχιση της υπαγωγής της υπό τη Μεγάλη Στοά, τούτο προνομιακά διατηρήθηκε και κατά την πρόσφατη, 2004, διοικητική μεταρρύθμιση, που πραγματοποίησε η Ηνωμένη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας, και κατά την οποία οι εκτός της Αγγλικής Επικράτειας Στοές, υπάγονται διοικητικά, σε περιφερειακές διοικήσεις.

Η Στοά «Αστήρ της Ανατολής», εξακολουθεί διατηρώντας το μέγιστον αυτό προνόμιο, να επικοινωνεί απευθείας με την Η.Μ.Σ.Τ.Α. και μάλιστα να αποτελεί ξεχωριστή διοικητική τεκτονική περιφέρεια, ενώ διαθέτει παρά τη Μεγάλη Στοά, δικό της Μεγάλον Επιθεωρητή, γεγονός που επισημαίνει την παραδοχή και ιστορικότητά της.

Στις δράσεις της Στοάς συγκαταλέγεται η οργάνωση επιμνημόσυνου τελετής επί τη  100ετηρίδι από του θανάτου του μεγάλου φιλέλληνος Λόρδου Βύρωνος την 3η Μαΐου 1924.

Σήμερα η Στοά βρισκόμενη σε ανοδική τεκτονική πορεία, φιλοξενεί στο κτήριό της, Δελάζαρη 3, και το οποίο φέρει την προσωνυμία Τεκτονικό Μέγαρο «Αλέξανδρος Βούλτζος», ενώ η αίθουσα διαλέξεων και συμποσίων, στον όροφο, φέρει την ονομασία «Αίθουσα Νικόλαος Βαρβιάνης», εργαστήρια διαφόρων τεκτονικών τάξεων, που ορισμένα απ’ αυτά λειτουργούν υπό Ελληνική Διοίκηση, εναρμονισμένα όμως στον τρόπο λειτουργίας του Αγγλικού Τεκτονισμού, κάνοντας έτσι ένα ακόμα μεγάλο βήμα στην υπηρεσία της αγαστής σχέσης μεταξύ των Τεκτονικών δυνάμεων, ενώ παράλληλα παρέχει τη δυνατότητα στα μέλη της για περαιτέρω τεκτονική εξέλιξη.

Τα εργαστήρια αυτά στα οποία φοιτούν, όπως προαναφέρθηκε οι αδελφοί μέλη της Στοάς, είναι τα ακόλουθα:

 

  1. 1.      Περιστύλιο Βασιλικής Αψίδος «Αστήρ της Ανατολής» αρ. 880, υπό το Ύπατο Συμβούλιο της Βασιλικής Αψίδος της Αγγλίας, ιδρυθέν κατόπιν αδείας του, την 25η Απριλίου 1991.
  2. Στοά Διδασκάλων Τεκτόνων του Σήματος «Αστήρ της Ανατολής» αρ. 20, υπό τη Μεγάλη Στοά των Διδασκάλων του Σήματος της Ελλάδος, ιδρυθείσα τη 16ην Απριλίου 1994.
  3. Διοικητήριο Ιπποτών του Ναού και Κοινόβιο Ιπποτών της Μάλτας «Άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής» αρ. 13. Δια την παραχώρηση της άδειας λειτουργίας υποβλήθηκε αίτηση των Αδ. Ιπποτών, που είχαν ήδη ανακηρυχθεί ιππότες στην Αγγλία, στο Διοικητήριον  Excalibur No 574, προς το Τάγμα των Ιπποτών του Ναού, Μέγα Σκήνωμα της Ελλάδος, την 24ην Ιουνίου 1994.

 

  1. Συγκάθεδρον του Τεκτονικού και Στρατιωτικού Τάγματος του Ερυθρού Σταυρού του Κωνσταντίνου, Άσυλον και Διοικητήριον «Ο Άγιος Διονύσιος» αρ. 5 υπό το Μέγα Αυτοκρατορικόν Συγκάθεδρον της Ελλάδος, κατόπιν της από 8ης Απριλίου 1996 άδειας.
  2. Στοά Ναυτίλων της Βασιλικής Κιβωτού «Αστήρ της Ανατολής» αρ. 20, ιδρυθείσα την 27ην Ιουνίου 1997 η οποία από της 15ης Ιανουαρίου 2010 απόκτησε το δικαίωμα σύγκλησης της στη Ζάκυνθο.
  3. Συμβούλιο Βασιλικών και Εκλεκτών Διδασκάλων «Προφητάναξ Δαβίδ» αρ 14, υπό το Μέγα Συμβούλιο των Βασιλικών και Εκλεκτών Διδασκάλων της Ελλάδος, εγκαθιδρυθέν την 26ην Ιουνίου 1998.
  4. Περιστύλιο Ροδοσταύρων «Αστήρ της Ανατολής» αρ. 1168/4, «Star of the East Chapter Rose Croix» No 1168/4, υπό το Ύπατο Συμβούλιο 33ο του Αρχαίου και Παραδεδεγμένου Δόγματος για την Κύπρο και τα Υπερπόντια Περιστύλιά του, ιδρυθέν κατόπιν αδείας του Υπάτου Μεγάλου Συμβουλίου της Αγγλίας εκδοθείσα την 9η Δεκεμβρίου του έτους 2004, από αδελφούς της Στοάς «Αστήρ της Ανατολής» αρ. 880 και αδελφούς Στοών της Κύπρου, St Barnabas Chapter Croix No 1136, St Lazarus Chapter Croix No 1146, St Paul by the Pillar Chapter R.C. No 1142. Το περιστύλιο συνεδρίαζε αρχικά στη Λάρνακα της Κύπρου, οδός Ιερουσαλήμ αρ. 8, το οποίο στη συνέχεια απόκτησε το δικαίωμα να συνεδριάζει στη Ζάκυνθο, στο κτήριο της Στοάς.

 

Η δραστηριότητα της Στοάς εξακολουθεί δημιουργικά και στις ημέρες μας και επεκτείνεται σε διάφορους τομείς.

         Το έτος 1999 η Στοά, συνεχίζοντας τα έργα ευποιίας γίνεται μέσω της Actionaid ανάδοχος, υιοθετώντας ένα κοριτσάκι στην Κοινότητα Μπολγκατάνγκα της Γκάνα, βοηθώντας έτσι στη διαφοροποίηση της ζωής της κοινότηταςα.

Από του έτους 2000 ενισχύει σε ετήσια βάση, το Ειδικό Σχολείο Μπόχαλης, παρέχοντας τη στήριξή της για την προμήθεια παιδευτικού υλικού και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των μαθητών του.

Αναφέρω επίσης και την αποστολή φαρμακευτικού και υγειονομικού υλικού, καθώς και ικανής ποσότητας γάλακτος στη δοκιμαζόμενη Παλαιστίνη.

Μετά το άνοιγμα των συνόρων με την Αλβανία και την εξομάλυνση της πολιτικής κατάστασης, η Στοά προστρέχει σε αίτημα βορειοηπειρωτών, και δωρίζει τα απαραίτητα εκκλησιαστικά βιβλία και σκεύη, προκειμένου να επαναλειτουργήσει ο ιερός ναός του Αγίου Μιχαήλ, στην περιοχή των Αγίων Σαράντα.

Η Στοά δεν παύει να προστρέχει όπου διαπιστώνεται η ανάγκη παροχής βοηθείας, όσον βέβαια τούτο είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί, και πάντα με τη σχετική διακριτικότητα, που ταιριάζει στις περιπτώσεις αυτές.

 

Το έτος 2011 συστάθηκε ομάδα εθελοντικής συγκέντρωσης τροφίμων, τα οποία σε μηνιαία βάση προωθούνται διακριτικά σε συμπολίτες μας, τόσο στην πόλη όσο και στα διάφορα χωριά, προκειμένου να ξεπεραστούν διαπιστωμένα υπάρχοντα προβλήματα.

Σημειώνεται ακόμα ότι έχει προβλεφτεί και η κάλυψη των συμπατριωτών μας αυτών, οσάκις παρουσιαστεί ανάγκη, με τα απαραίτητα φάρμακα, που συνταγογραφούνται για λογαριασμό τους.

 Επίλογος

 Διατρέχοντας τα γεγονότα που αναφέρονται στην ίδρυση και τις δράσεις της Στοάς «Αστήρ της Ανατολής» Νο 880, την αρχαιότερη σε συνεχή λειτουργία στοά της Ζακύνθου, προσμετράμε ιδιαίτερα θετικά, κατ’ αρχήν τη μεταφορά των ιδεών του Διαφωτισμού μέσω του Τεκτονισμού από την Ευρώπη στην κοινωνία του νησιού, και όχι μόνο, αλλά και στη συνέχεια την υπεράνθρωπη βοήθεια των αδελφών, στην πνευματική και πολιτιστική ανάπτυξη και στη διαμόρφωση του Ελληνικού Κράτους.

Οι αξίες της φιλίας, της φιλανθρωπίας, του πατριωτισμού, της κοινωνικής προόδου, της ομόνοιας, της προσφοράς, αποτέλεσαν διαχρονικά κυρίαρχο και πρωταρχικό μέλημα των μελών της.

Μέσα από τις στήλες της ξεπετάχτηκαν αγωνιστές πατριώτες, άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών, ανθρωπιστές και φιλάνθρωποι, και ταγοί που πήραν στα χέρια τους τα πεπρωμένα του Ελληνισμού.

Ο Καρμπονάρος συντοπίτης μας ποιητής Ανδρέας Κάλβος, αναφερόμενος στη φθοροποιό μανία του πανδαμάτορα χρόνου, στην ωδή «Εις τον Ιερόν Λόχον», γράφει:

«Ο Γέρων φθονερός,

και των έργων εχθρός,

και πάσης μνήμης, έρχεται,

περιτρέχει την θάλασσαν

και την γην όλην.

 

Από την στάμνα του χύνει

τα ρεύματα της λήθης,

και τα πάντα αφανίζει.

Χάνονται οι πόλεις, χάνονται

βασίλεια, κ’ έθνη».

 

Η ιστορία, αδέκαστος κριτής των ανθρωπίνων πράξεων διδάσκει, ότι είτε μεμονωμένες πράξεις ανθρώπων, είτε συλλογικά ενεργήματα ομάδων ή εθνών, δεν δαμάζονται από το χρόνο, αλλά εφ’ όσον φέρουν τη σφραγίδα του Καλού, του Αγαθού και του Αληθινού, μνημονεύονται εσαεί.

Σήμερα οι αδελφοί, πιστοί στις παρακαθήκες και τη βαριά ιστορία της Στοάς, εξακολουθούν να προσέρχονται στις συνεδρίες και να προσπαθούν να βελτιώσουν την προσωπικότητά τους, αλλά και όσο τούτο είναι δυνατόν να εργάζονται για ωφέλεια της τοπικής κοινωνίας.

Και ακολουθώντας την επιταγή του Θείου νόμου, προσδιορίζουν το παρόν και προδιαγράφουν με πίστη το μέλλον, οδηγούμενοι από τις εντολές, που μας κληροδότησαν οι αείμνηστοι ιδρυτές της Στοάς μας και οι πρωτεργάτες αδελφοί μας, μα και όλοι όσοι ακολούθησαν, συνεχιστές και ακάματοι σκαπανείς των Τεκτονικών Αρχών και  Ιδεωδών.

Στα κάθε είδους εργαστήρια παράγεται έργο πνευματικό, με διδασκαλίες, ανακοινώσεις, ομιλίες.

Παράγεται έργο φιλανθρωπίας, φιλευσπλαχνίας, αγαθοεργίας.

Προπαντός αναπτύσσονται σχέσεις αδελφοσύνης.

Οι αδ. προβληματίζονται και αγωνιούν.

Δανειζόμενος και πάλι το στίχο του Ανδρέα Κάλβου θα σημειώσω,

«… θέλει αλλάξειν τον δρόμον του

ο Χρόνος, το θαυμάσιον

χώμα σεβάζων».

Επετειακή έκδοση του ”Αστέρος της Ανατολής” υπ’αρ. 880

Η επετειακή έκδοση της

Στοάς Αστήρ της Ανατολής

(Η συμπλήρωση των 150 χρόνων είναι στις 4 Μάρτη

 &

η έκδοση των βιβλίων έγινε το 2012)

Με ιδιαίτερη χαρά και τιμή παρουσιάζομε την παρούσα έκδοση με την ευκαιρία συμπλήρωσης 150 χρόνων συνεχούς λειτουργίας της Στοάς Αστήρ της Ανατολής υπ’ αριθ. 880 (Star of the East No. 880) υπό την αιγίδα της Ηνωμένης Μεγάλης Στοάς της Αγγλίας (United Grand Lodge of England).

Η Στοά μας εγκαταστάθηκε στις 4 Μαρτίου 1862 και έκτοτε λειτούργησε συνέχεια με ενεργό συμμετοχή στην κοινωνία της Ζακύνθου. Μόνο κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου τυπικά ανέστειλε τις εργασίες της αλλά τα τότε μέλη της παρά τους κινδύνους συνέχισαν τις τακτικές τους επαφές.

Όπως παρουσιάζεται στις σελίδες της έκδοσης, η Στοά με την παρούσα της ονομασία αποτελεί τον τελευταίο και ισχυρότερο κρίκο μιας τεκτονικής αλυσίδας η οποία συνδέει προηγούμενες στοές που λειτούργησαν τουλάχιστον από το 1782. Η σύνδεση βεβαιώνεται άμεσα με την παρουσία πολλών κοινών μελών από στοά σε στοά. Επομένως η συνεχής τεκτονική παρουσία στη Ζάκυνθο είναι βεβαιωμένη για περίοδο 230 χρόνων.

Με αυτό το δεδομένο η Στοά Αστήρ της Ανατολής δικαιούται τον τίτλο της αρχαιότερης Στοάς στον Ελλαδικό χώρο εν λειτουργία.

Αλλά ακόμα και η επέτειος των 150 χρόνων την καθιστά ως αρχαιότερη Στοά της περιοχής η οποία λειτουργεί συνεχώς υπό την ίδια Μεγάλη Στοά.

Με την ευκαιρία των 150 χρόνων τα μέλη της Στοάς πήραν τη σημαντική απόφαση να μοιραστούν μέρος του αρχείου της Στοάς με την κοινωνία της Ζακύνθου, τις διάφορες τεκτονικές δυνάμεις, με τους ερευνητές της τεκτονικής ιστορίας και τους φιλίστορες γενικότερα.

Στο πλαίσιο του εορτασμού συστάθηκε ειδική επιτροπή εκδόσεων υπό την προεδρία του Νιόνιου Μελίτα και μέλη τους: Δ. Ιθακήσιο, Π. Κλάδη, Γ. Ζήβα & Ν. Μπιάζη.

Χάρη σε στελέχη της Στοάς των προηγούμενων γενεών η Στοά μας πέτυχε να διασωθεί το μεγαλύτερο μέρος των αρχείων της. Και όχι μόνο διατηρήθηκε αλλά είναι και απόλυτα ταξινομημένο.

Για πολλά χρόνια τα αρχεία μας παρέμειναν απρόσιτα –ενίοτε και στα ίδια τα μέλη– με σκοπό να τα προστατεύσουμε από τη φθορά ή την κακή χρήση.

Στο πλαίσιο του εορτασμού αποφασίστηκε πριν μερικά χρόνια να προσφέρουμε μια γεύση από τα πρακτικά των συνεδριάσεων από την ιστορία μας. Παράλληλα αποφασίστηκε να παρουσιάσουμε για πρώτη φορά δημόσια την συλλογή τεκτονικών διπλωμάτων του 18ου και του 19ου αιώνα την οποία δημιούργησαν οι προηγηθέντες.

Η επιλογή των κειμένων για παρουσίαση έγινε με κριτήριο της παρουσίασης χαρακτηριστικών στιγμιότυπων της ιστορίας μας. Τα σωζόμενα πρακτικά και έγγραφα αυτών των χρόνων διατρέχουν χιλιάδες σελίδων και δεν ήταν εύκολο τεχνικά αλλά και από απόψεως κόστους να παρουσιαστούν όλα τα κείμενα στο σύνολό τους. Μπορούμε να σας διαβεβαιώσουμε όμως ότι στα εμφανιζόμενα κείμενα δεν έχει υπάρξει οποιαδήποτε παρέμβαση πλην της ομαλοποίησης της ορθογραφίας σε ορισμένες περιπτώσεις.

Το έργο μας διευκολύνθηκε ξανά χάρη στους προηγηθέντες. Πριν από εξήντα περίπου χρόνια οι Μαρίνος Σιγούρος και Αλέξανδρος Βούλτζος επιμελήθηκαν τη μεταγραφή και δακτυλογράφηση των περισσοτέρων πρακτικών τα οποία είναι συνταγμένα κυρίως στα ιταλικά.

Το έργο τους ολοκληρώθηκε τα τελευταία δύο χρόνια από τον Ν. Ζαχαρόπουλο ο οποίος ανέλαβε το κοπιώδες έργο της μετάφρασης των ιταλικών κειμένων. Όλοι μας εκφράζουμε θερμότατες ευχαριστίες στο Ν. Ζαχαρόπουλο.

Ο Α. Χρ. Ριζόπουλος, γνωστός για το ερευνητικό και τεκτονικό συγγραφικό του έργο ανέλαβε το έργο της σύνθεσης της έκδοσης επιλέγοντας κείμενα, προσθέτοντας πληροφορίες από το προσωπικό του ιστορικό αρχείο και παρέχοντας αναλύσεις κάποιων γεγονότων. Ο ίδιος ανέλαβε τη μεταγραφή των κειμένων των διπλωμάτων και την μετάφρασή τους καθώς και τη γενική εμφάνιση της έκδοσης.

Ταυτόχρονα η Στοά μας εκδίδει και μια μονογραφία του ερευνητή Ι. Δεμέτη σε χωριστή έκδοση. Η έκδοση καλύπτει σε βάθος κάποιες από τις πιο ενδιαφέρουσες πτυχές της ιστορίας των τελευταίων 150 χρόνων της Στοάς.

Όλοι οι αδελφοί που αναφέρθηκαν καθώς και μέλη της ειδικής επιτροπής εορτασμού προσέφεραν τις υπηρεσίες τους αφιλοκερδώς εκχωρώντας στη Στοά κάθε πνευματικό τους δικαίωμα.

Στις προθέσεις της Στοάς είναι, εφόσον το επιτρέψουν τα οικονομικά της Στοάς, να προχωρήσουμε στο άμεσο μέλλον στην ψηφιοποίηση όλων των πρωτοτύπων κειμένων και των μεταγραφών ή των μεταφράσεων.

Η ιστορία της Στοάς μας είναι και ιστορία της Ζακύνθου αλλά και σημαντικό τμήμα της ιστορίας του Τεκτονισμού. Την παρούσα και τις τυχόν μελλοντικές εκδόσεις τις θεωρούμε ως μικρή ανταπόδοση και φόρο τιμής στα μέλη μας και στην κοινωνία μας.

 

Ζάκυνθος 4 Μαρτίου 2012

Ο πρόεδρος της επιτροπής

Νιόνιος Μελίτας

 

150 χρόνια της Στοάς ‘‘Αστήρ της Ανατολής Νο 880’’

ΕΚΑΤΟ ΠΕΝΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΣΤΟΑΣ

   ‘‘ΑΣΤΗΡ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ Νο 880’’ (04/03/1862-04/03/2012)

    Λαμπρές υπήρξαν οι διήμερες εκδηλώσεις  που πραγματοποιήθηκαν στη Ζάκυνθο (2-3 Μαρτίου 2012) για τη συμπλήρωση 150 χρόνων από την ίδρυση (04/03/1862)  και αδιάκοπτη μέχρι σήμερα λειτουργία της Τεκτ. Στοάς ‘‘Αστήρ της Ανατολής Νο 880’’ υπό την Η.Μ.Σ.Τ.Α.

Τις οποίες τίμησαν με την παρουσία τους o Πανεξ. Τρίτος Μεγάλος Άρχοντας Ντέιβιντ Κένεθ Γουίλιαμσον ως και λοιποί Μεγάλοι Αξιωματικοί νυν και τέως.

Έτσι το βράδυ της Παρασκευής (02/03) πραγματοποιήθηκε έκτακτη σύνοδος του Περιστυλίου της Βασ. Αψίδας ‘‘Αστήρ της Ανατολής 880’’  η οποία συγχρόνως αποτέλεσε λιτό εορτασμό για τη συμπλήρωση είκοσι χρόνων λειτουργίας του στη Ζάκυνθο (1991- 2011). Ενώ στη συνέχεια ακολούθησε το καθιερωμένο τεκ. δείπνο στον άνω όροφο της Στοάς.

Την επομένη ημέρα, επέτειος  της 150ετηρίδος της Στοάς,  πραγματοποιήθηκε πανηγυρική συνεδρίαση, όπου μεταξύ των άλλων μίλησε επικαίρως ο αδ. Ιωάννης Δεμέτης (Π.Β.Μ.Σ.). Για να επακολουθήσει  τεκτονικό συμπόσιο αγάπης στην αίθουσα της Στ. ‘‘Νικόλαος Βαρβιάνης’’ όπου ηγέρθησαν οι καθιερωμένες προπόσεις.

Σε αμφότερες τις εκδηλώσεις, εκτός από τους υψηλούς αξιωματούχους, προσκεκλημένους προς τούτο τιμητικά, παρέστησαν επίσης και άλλοι εκλεκτοί επισκέπτες, καθώς και μεγάλος αριθμός μελών της Στοάς μας.

 

06/03/12

Ετήσια εκδληλωση για την “Ημέρα των Ψυχών”

Το περασμένο Σάββατο 3 Μαρτίου 2012 ‘‘Ημέρα των ψυχών’’ όπως συνηθίζεται από χρόνια, αντιπροσωπία της Στοάς ‘‘Αστήρ της Ανατολής Νο 880’’  επισκέφτηκε τους τάφους των αδελφών τεκτόνων που δεν κατέλειψαν απογόνους, ή άλλα συγγενικά πρόσωπα και τέλεσε το καθιερωμένο ετήσιο μνημόσυνο.

Για τον ίδιο επίσης λόγο επισκέφτηκε και τον τάφο του Ανδρέα Ιωάννου εκλεκτού φίλου της Ζακύνθου με  δική του επιθυμία αναπαύεται στο κοιμητήρι της Αγ. Παρασκευής.

Μία οφειλόμενη υποχρέωση της Στοάς που δεν παραλείπει να τηρεί με τη δέουσα συνέπεια και τον επιβαλλόμενο σεβασμό.

 

05/03/12